Bursa devler ligindeki yerini korudu

Anadolu'nun en güçlü üretim merkezlerinden biri

Sanayinin bölgesel dağılımında Anadolu lehine gelişen eğilim bu yıl da devam etti. En büyük 500 şirket arasında İstanbul 129 üye ile ilk sırada yer alırken; Bursa, listedeki 23 firmasıyla Türkiye genelinde en fazla büyük sanayi kuruluşuna sahip öncü şehirlerden biri oldu.

Üretimden satışlarda pozitif dönüş

Türkiye'nin en büyük 500 sanayi kuruluşunun üretimden satışları, bir önceki yıla göre yüzde 28 artarak 11 trilyon 118 milyar liraya yükseldi. Yıllık ortalama üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) baz alındığında, satışlar reel olarak yüzde 2,1 arttı ve son 3 yıldır yaşanan reel düşüş trendi nihayet kırıldı.

Zorlaşan dış rekabet koşullarına rağmen İSO 500 şirketleri ihracatta büyük bir başarıya imza attı. Türkiye'nin genel mal ihracatı yüzde 4,4 artarken, bu şirketlerin ihracat artışı yüzde 8,4'ü buldu. Türkiye'nin toplam 273,3 milyar dolarlık ihracatının 104,7 milyar dolarını tek başına İSO 500 listesindeki devler sırtladı.

Uygulanan dezenflasyon politikaları ve yüksek faiz oranları şirketlerin kar marjlarını sınırladı. En büyük 500 şirketin faaliyet karı yüzde 57,1 artışla 1 trilyon liraya ulaşsa da, yüzde 7,7'lik faaliyet karlılığı oranı tarihsel ortalamaların (yüzde 10,4) gerisinde kaldı. Listede kar eden şirket sayısı 348, zarar eden şirket sayısı ise 152 olarak kayıtlara geçti.

Nitelikli dönüşüm ihtiyacını gören sanayi devleri AR-GE harcamalarını yüzde 31,4 artırarak 79,7 milyar liraya çıkardı. İSO 500 içinde AR-GE harcaması yapan kuruluş sayısı 273'e yükselirken, yüksek teknoloji yoğunluklu sektörlerin payının yüzde 7,6'ya çıkması gelecek adına umut verdi.

Sanayi şirketlerinin sermaye piyasalarına olan ilgisi ve finansman yapılarını çeşitlendirme arayışı rekor getirdi. İSO 500 tarihindeki en yüksek seviyeye ulaşılarak, listedeki halka açık şirket sayısı 91'e yükseldi. Buna karşın yabancı sermaye paylı kuruluş sayısı 6 azalarak 118'e geriledi.

Ekonomik dengelenme sürecinde en büyük 500 sanayi kuruluşunun toplam istihdamı yüzde 2,5 kayıpla 804 bin kişiye geriledi. Buna karşılık çalışanlara ödenen brüt maaş ve ücretler toplamda 11 trilyon lirayı buldu. İstihdam düşüşüyle birlikte değerlendirildiğinde, çalışan başına ödenen ücretlerdeki artış yüzde 42,9 olarak gerçekleşti.