#Eşel Mobil Sistemi

Akaryakıt zamlarına karşı yeni adım! Karar Resmi Gazete’de yayımlandı

Jeopolitik gelişmeler ve küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalar nedeniyle artan petrol fiyatlarının Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına etkisini azaltmak amacıyla eşel mobil sistemi yeniden uygulamaya alındı. Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle birlikte uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurlarındaki artış nedeniyle akaryakıt fiyatlarında yaşanabilecek yükselişlerin önemli bir bölümü vergi indirimi yoluyla karşılanacak. ZAMLARIN YÜZDE 75’İ VERGİDEN KARŞILANACAK Alınan karara göre 2 Mart tarihi baz alınarak uygulanacak sistem kapsamında, akaryakıt ürünlerinde oluşabilecek fiyat artışlarının yüzde 75’ine kadar olan kısmı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) indirimiyle karşılanacak. Bu düzenleme ile: Benzinde litre başına 14,8277 liraya kadar, Motorinde litre başına 13,9006 liraya kadar, LPG’de kilogram başına 11,3830 liraya kadar ÖTV indirimi uygulanabilecek. Örneğin akaryakıt fiyatlarında 10 liralık bir artış oluşması durumunda bu artışın yalnızca 2,5 lirası pompa fiyatına yansıyacak, kalan 7,5 liralık kısmı ise vergi indirimi ile karşılanacak. PETROL FİYATLARINDAKİ ARTIŞIN NEDENİ JEOPOLİTİK GERİLİM Son dönemde petrol fiyatlarında yaşanan yükselişin arkasında küresel ölçekte yaşanan gerilimler bulunuyor. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile İran Devrim Muhafızlarının Hürmüz Boğazı’na uyguladığı geçiş ambargosu, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri artırdı. Bu gelişmeler petrol fiyatlarının yükselmesine yol açarken, artışın akaryakıt fiyatlarına yansıması da gündeme geldi. Nitekim motorinde beklenen 6,69 liralık zam, eşel mobil sisteminin devreye alınacağı beklentisiyle ertelenmişti. FİYAT DÜŞERSE ÖTV YENİDEN ARTACAK Sistem yalnızca fiyat artışlarında değil, düşüşlerde de devreye girecek. Akaryakıt fiyatlarının gerilemesi durumunda ise azalışın yüzde 75’ine kadar olan kısmı ÖTV’ye yeniden eklenecek. Ancak artırılan vergi tutarı hiçbir şekilde 2 Mart tarihinde uygulanan ÖTV seviyesini geçemeyecek. Bu mekanizma sayesinde hem fiyat artışlarının tüketiciye etkisi sınırlanacak hem de daha önce vazgeçilen vergi gelirlerinin bir bölümü telafi edilebilecek. ENFLASYONLA MÜCADELEDE GEÇİCİ ÖNLEM Hazine ve Maliye politikaları çerçevesinde uygulamaya alınan eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki ani yükselişlerin enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla kullanılıyor. Sistem sayesinde uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki artışların pompa fiyatlarına sınırlı yansıması sağlanarak hem tüketicinin bütçesi korunuyor hem de dezenflasyon sürecine destek verilmesi hedefleniyor. SİSTEM DAHA ÖNCE DE UYGULANMIŞTI Eşel mobil sistemi Türkiye’de daha önce 2021 yılının son çeyreğinde döviz kurundaki sert yükselişlerin ardından akaryakıt fiyatlarını dengelemek amacıyla uygulanmıştı. Ancak kur ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar nedeniyle sistem daha sonra kaldırılmıştı. Yeni düzenleme ile birlikte sistem geçici bir önlem olarak yeniden devreye alınmış oldu.