#Dünya Sağlık Örgütü

Bursa Hayat Gazetesi - Dünya Sağlık Örgütü haberleri, son dakika gelişmeleri, detaylı bilgiler ve tüm gelişmeler, Dünya Sağlık Örgütü haber sayfasında canlı gelişmelerle ulaşabilirsiniz.

Haber

Dünya Sağlık Örgütü takipte: Uluslararası sağlık alarmı!

Güney Afrika’dan gelen hantavirüs vakalarıyla bağlantılı olabileceği belirtilen KLM’de görevli bir kabin memurunun, hafif semptomlar sonrası Amsterdam’da tedavi altına alındığı bildirildi. Nisan ayı başında Arjantin’den denize açılan ve farklı ülkelerden 147 yolcunun bulunduğu gemide, virüs kaynaklı üç kişi yaşamını yitirdi. Dünya Sağlık Örgütü, gemideki vaka sayısının sekize yükseldiğini açıklarken, sürecin kontrol altına alınması ve yayılımın engellenmesi için ilgili ülkelerle koordineli çalıştığını bildirdi. Yaşanan gelişme, 2020’deki koronavirüs pandemisini hatırlatarak “Yeni bir küresel salgın mı başlıyor?” sorusunu yeniden gündeme getirdi. Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Sıla Akhan, virüsün kıtalara göre farklı klinik tablolar ortaya çıkarabildiğini belirterek, gemide tespit edilen vakaların Amerika kıtasında görülen ve doğrudan akciğerleri etkileyen tür olduğunu ifade etti. Akciğerlerde hızlı sıvı toplanmasına ve solunum yetmezliğine neden olan bu varyantın ölüm oranının yüzde 50’ye kadar çıkabildiğine dikkat çeken Akhan, virüsün lenf bezleri aracılığıyla vücuda yayıldığını belirtti. Alanında uzman isimler, söz konusu durumun sadece akciğer tipi enfeksiyonlarda ve ender görülen vakalarda ortaya çıkabileceğini belirtiyor. Virüsün kuluçka süresinin ortalama üç hafta olduğu, bazı vakalarda ise bu sürenin iki aya kadar uzayabildiği aktarılıyor. Uzmanlar, mevcut tabloyu değerlendirerek hantavirüsün yeni bir virüs olmadığını, temel temizlik ve hijyen önlemleriyle yayılımının kontrol edilebileceğini ifade ediyor. Şu aşamada koronavirüs benzeri büyük bir küresel salgın öngörülmese de risk unsuru dikkate alınıyor. Virüsün Türkiye’de ilk kez 1997 yılında İzmir’de böbrek yetmezliği şikayetiyle hastaneye başvuran hastalarda tespit edildiği, 2009 yılında ise Zonguldak ve çevresinde yeniden görüldüğü biliniyor. O dönem sekiz vakada rastlanan virüs, bir kişinin hayatını kaybetmesine yol açmıştı. Hollanda Sağlık Bakanlığı, kabin memurunun Johannesburg’da hantavirüs nedeniyle yaşamını yitiren Hollandalı kadınla temas ettiğini duyurdu.

Haber

Atlantik’te korkutan salgın: Yolcu gemisinde hantavirüs alarmı!

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ile Güney Afrika Sağlık Bakanlığı, Atlantik Okyanusu’nda seyreden bir yolcu gemisinde nadir görülen hantavirüs enfeksiyonu şüphesi nedeniyle üç kişinin hayatını kaybettiğini, en az üç kişinin de hastalandığını açıkladı. Birleşmiş Milletler’e bağlı olarak faaliyet gösteren Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), olayla ilgili soruşturmanın sürdüğünü ve en az bir hantavirüs vakasının doğrulandığını açıkladı. DSÖ, Birleşmiş Milletler çatısı altında yürüttüğü çalışmalara ilişkin yaptığı açıklamada, soruşturmanın devam ettiğini ancak en az bir hantavirüs vakasının kesinleştiğini bildirdi. HANTAVİRÜSÜN YOL AÇTIĞI HASTALIKLAR NELERDİR? ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, hantavirüslerin iki farklı ağır sendroma sebep olduğunu belirtiyor. Bunlar akciğerleri etkileyen hantavirüs pulmoner sendromu ve böbrekleri etkileyen hemorajik ateş ile renal sendrom olarak öne çıkıyor. CDC’ye göre hantavirüs enfeksiyonları, ciddi seyreden iki hastalık grubuna neden olabiliyor: akciğerleri tutan hantavirüs pulmoner sendromu ve böbrekleri etkileyen hemorajik ateş ile renal sendrom. Hastalık nadir durumlarda kemirgen ısırığı ya da tırmalaması yoluyla da bulaşabiliyor. Nadir olmakla birlikte, kemirgen ısırması veya tırmalaması sonucu da hastalığın görülebileceği belirtiliyor. Dünya Sağlık Örgütü, söz konusu olayla ilgili yaptığı açıklamada "Atlantik Okyanusu'nda seyreden bir yolcu gemisini içeren bir halk sağlığı olayının farkındayız ve takipteyiz. Ayrıntılı soruşturmalar devam ediyor; laboratuvar testleri ve epidemiyolojik araştırmalar da dahil olmak üzere. Yolculara ve mürettebata tıbbi bakım ve destek sağlanıyor. Virüsün gen dizilim analizi de devam ediyor." ifadelerine yer verdi. Şiddetli baş ağrısı, sırt ve karın ağrısı, ateş, yorgunluk ve kas ağrıları hastalığın belirtileri arasında yer alıyor.

Haber

Bursa Taahhüdü, yerel yönetimler için uluslararası referans kaynağı oldu!

Haziran 2025’te Bursa Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen DSÖ Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı Yıllık İş Toplantısı ve Teknik Konferansı, “Dirençli Sağlıklı Şehirler: Herkes İçin Sürdürülebilir Kentsel Gelecekler Yaratmak” temasıyla yapılmıştı. Konferansta 8. faza geçiş stratejileri netleştirilirken, Politik Kurul Toplantısı’ndan en önemli sonuç olarak ‘Bursa Taahhüdü’ ortaya çıkmıştı. Dünya Sağlık Örgütü’nün resmi web sitesinde yayımlanan Bursa Taahhüdü, küresel ölçekte paylaşılarak, sağlıklı şehirler yaklaşımı doğrultusunda yerel yönetimler için önemli bir referans kaynağı hâline geldi. “İNSAN ONURUNU GÖZETEREK YÖNETMEK İSTİYORUZ” Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Bursa ev sahipliğinde düzenlenen Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı Toplantısı’nda açıklanan Bursa Taahhüdü’nün, sadece kentin değil, dünya genelindeki şehirlerin geleceğine dair ortak değerlerin güncellenmiş bir yansıması olduğunu vurguladı. Başkan Bozbey, taahhüdün eşitlik, sağlık, adalet, barış ve doğaya saygı gibi değerleri savunan bir duruşu temsil ettiğini belirterek, “Bizler, şehirlerimizi yalnızca ekonomik büyüme ile değil; sağlık, fırsat eşitliği, sosyal adalet ve insan onurunu gözeterek yönetmek istiyoruz. Bursa Taahhüdü ile gelecek nesillerin sağlığı ve refahını güvence altına almayı, şehirlerimizin sürdürülebilir, dirençli ve kapsayıcı olmasını sağlamayı amaçlıyoruz.” ifadelerini kullandı. Başkan Bozbey, bu adımın yerel yönetimlerin uluslararası düzeyde iş birliği ve bilgi paylaşımıyla daha sağlıklı ve dirençli şehirler oluşturabileceğinin güçlü bir kanıtı olduğunu vurguladı ve, “Bursa Taahhüdü’nün temelinde insan, mekan, katılım, refah, barış, gezegen ve hazırlık gibi 7 güçlü ilke yer alıyor. Bu ilkeler sadece bir strateji değildir. Aynı zamanda vicdanla yazılmış bir yol haritasıdır.” dedi. Bursa Taahhüdüne https://www.bursa.bel.tr/yayinlar_pdf_viewer?id=3055 linkinden ulaşabilirsiniz.

Video Galeri

Profesör açıkladı! Nipah virüsü ülkemiz için risk oluşturuyor mu?

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) Hindistan’da bildirilen nadir ve ölümcül Nipah virüsü vakalarına ilişkin açıklamalarda bulunarak, virüsün Türkiye için bir tehdit oluşturmadığını söyledi.

Haber

DSÖ açıkladı: Covid’ten daha ölümcül Nipah virüsü ne kadar tehlikeli?

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), yüksek ölüm oranıyla bilinen Nipah virüsü hakkında kamuoyunu rahatlatan bir açıklama yaptı. Hindistan’da doğrulanan iki yeni vakanın ardından değerlendirme yapan DSÖ, virüsün ülkeden diğer bölgelere yayılma riskinin düşük olduğunu bildirdi. DSÖ: SEYAHAT VE TİCARET KISITLAMASINA GEREK YOK DSÖ, Hindistan’dan bildirilen vakalar sonrası seyahat veya ticaret kısıtlaması önermediğini açıkladı. Kurumdan Reuters’a gönderilen yazılı açıklamada, “Bu iki vakadan kaynaklanan daha geniş çaplı bir yayılma riskinin düşük olduğu değerlendirilmektedir” ifadelerine yer verildi. Açıklamada ayrıca Hindistan’ın bu tür salgınları kontrol altına alma kapasitesine sahip olduğu vurgulandı. TÜRKİYE İÇİN RİSK ŞİMDİLİK DÜŞÜK DSÖ’nün değerlendirmeleri, Nipah virüsünün Türkiye’ye ulaşma riskinin şu an için yüksek olmadığını da ortaya koydu. Ancak bazı Asya ülkeleri, ihtiyati tedbirler kapsamında havaalanlarında sağlık kontrollerini sıkılaştırmaya devam ediyor. HAVALİMANI ÖNLEMLERİ ARTIRILDI Hindistan’daki vakaların doğrulanmasının ardından Hong Kong, Malezya, Singapur, Tayland ve Vietnam gibi ülkeler, bu hafta itibarıyla havaalanlarında ek sağlık taramaları uygulamaya başladı. Yetkililer, bu önlemlerin tamamen tedbir amaçlı olduğunu belirtiyor. NİPAH VİRÜSÜ NEDİR, NASIL BULAŞIR? Meyve yarasaları ve domuzlar tarafından taşınan Nipah virüsü; ateş, bilinç kaybı ve beyin iltihabına (ensefalit) yol açabiliyor. Virüsün ölüm oranı yüzde 40 ile yüzde 75 arasında değişiyor. Henüz ruhsatlı bir tedavi ya da aşı bulunmazken, geliştirilen aşılar deneme aşamasında. Virüs, genellikle yarasaların temas ettiği meyveler yoluyla veya enfekte hayvanlardan insanlara bulaşıyor. Kişiden kişiye bulaşmanın ise kolay olmadığı, genellikle uzun süreli ve yakın temas gerektirdiği belirtiliyor. İNSANLAR ARASI YAYILIM KANITI YOK DSÖ açıklamasında, “İnsanlar arası bulaşmanın arttığına dair şu ana kadar herhangi bir kanıt bulunmamaktadır” denildi. Hindistan sağlık yetkilileriyle yakın koordinasyon içinde çalışıldığı da vurgulandı. HİNDİSTAN VE BÖLGE DÜZENLİ OLARAK İZLENİYOR Nipah virüsü, Hindistan’ın özellikle Kerala eyaletinde 2018’den bu yana zaman zaman görülüyor. Aralık ayı sonunda Batı Bengal eyaletinde enfekte olan iki sağlık çalışanının hastanede tedavilerinin sürdüğü bildirildi. Bu salgın, Hindistan’da yedinci, Batı Bengal’de ise üçüncü Nipah salgını olarak kayıtlara geçti. Bangladeş’te ise neredeyse her yıl vakalar bildiriliyor. DSÖ: NİPAH ÖNCELİKLİ PATOJENLER ARASINDA Dünya Sağlık Örgütü, Nipah virüsünü; yüksek ölüm oranı, lisanslı aşı ve tedavinin bulunmaması ve daha bulaşıcı bir varyanta dönüşme ihtimali nedeniyle öncelikli patojenler listesinde değerlendiriyor. Virüsün kaynağı ise henüz tam olarak netleşmiş değil.

Haber

“Bursa Taahhüdü” ile sürdürülebilir kentsel gelecek

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı’nın 2025 yılı İş Toplantısı ve Teknik Konferansı, bu yıl Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde yapıldı. “Dirençli Sağlıklı Şehirler, Herkes İçin Sürdürülebilir Kentsel Gelecekler Yaratmak” temasıyla düzenlenen etkinlik, kentsel sağlık ve sürdürülebilirlik alanında önemli mesajlar verdi. “BURSA TAAHHÜDÜ” İLE KENTSEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİKTE YENİ DÖNEM Konferans kapsamında gerçekleştirilen Politik Kurul Toplantısı’nda kentlerin ortak değerlerini ve hedeflerini içeren “Bursa Taahhüdü” kamuoyuna duyuruldu. Bu taahhüt; insan odaklı, doğaya saygılı, eşitlikçi ve katılımcı yönetim anlayışını esas alan güçlü bir yol haritası sunuyor. Taahhüt, sadece ekonomik büyümeye değil; sağlık, fırsat eşitliği ve insan onuruna dayalı refah anlayışını benimseyerek, kapsayıcı ve dirençli kentsel çevrelerin oluşturulmasını hedefliyor. BARIŞ, SOSYAL UYUM VE İKLİM MÜCADELESİNDE ORTAK ADIMLAR Bursa Taahhüdü, barış ve sosyal uyumu desteklemeyi, kapsayıcı toplumları güçlendirmeyi ve çevre koruma politikalarını uygulamayı öne çıkarıyor. Ayrıca, iklim değişikliği ile mücadele ve krizlere karşı dayanıklı şehir sistemleri kurmayı amaçlayan taahhüt, yerel yönetimlerin sürdürülebilirlik alanında ortak sorumluluklarını pekiştiriyor. BAŞKAN BOZBEY’DEN ÖNEMLİ MESAJLAR Toplantıya katılan Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, son beş yılda pandemi, iklim krizi ve depremlerle şehirlerin büyük sınavdan geçtiğini belirtti. Bozbey, “Kentler sadece sorunları taşımıyor, aynı zamanda çözümün de merkezinde yer alıyor” diyerek küresel dayanışmanın önemine dikkat çekti. Bozbey, ayrıca, “Dünya Sağlık Örgütü’nün biz yerel yönetimlerle birlikte yol alması, sağlıklı ve adil bir geleceğe ulaşmamızı kolaylaştıracaktır” ifadelerini kullandı. ORTAK DEĞERLER GÜNCELLENİYOR Bursa Taahhüdü’nün ortak değerlerin güncellenmiş ifadesi olduğunu vurgulayan Başkan Bozbey, “Bu çağrı; eşitlikten, sağlıktan, adaletten, barıştan ve doğaya saygıdan yana bir iradenin ifadesidir” dedi.

Haber

Sağlıklı ve dirençli kentler için Bursa’da küresel buluşma

Bursa Büyükşehir Belediyesi, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı’nın 2025 Yılı İş Toplantısı ve Teknik Konferansı’na ev sahipliği yaptı. 17-19 Haziran tarihleri arasında Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi Merinos Yerleşkesi’nde düzenlenen zirveye 500’e yakın yerli ve yabancı uzman, bilim insanı, belediye başkanı ve bürokrat katıldı. ANA TEMA: “HERKES İÇİN SÜRDÜRÜLEBİLİR KENTSEL GELECEKLER” “Dirençli Sağlıklı Şehirler: Herkes İçin Sürdürülebilir Kentsel Gelecekler” temasıyla düzenlenen etkinlik, DSÖ’nün 2019-2025 yıllarını kapsayan 7. Faz çalışmasının kapanış etkinliği olma özelliği taşıdı. Katılımcılar üç gün boyunca kent sağlığı, iklim dostu şehir planlaması, afet dayanıklılığı ve eşit yaşam hakları gibi birçok önemli konuda bilgi ve deneyim paylaşımında bulundu. ULUSLARARASI KATILIM VE BURSA TAAHHÜDÜ Toplantının kapanış programında Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, İrlanda Sağlık Bakanı Jennifer Murnane O’Connor, İzlanda Eski Başbakanı Katrin Jakobsdottir, Yunanistan Palaio Faliro Belediye Başkanı Ioannis Fostiropoulos gibi birçok önemli isim yer aldı. Toplantı boyunca oluşturulan stratejik plan doğrultusunda 8. Faz için "Bursa Taahhüdü" tüm dünyaya ilan edildi. BAŞKAN BOZBEY: “BURSA UMUDA İLHAM VERDİ” Ev sahibi Bursa adına kapanış konuşmasını yapan Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, 3 gün süren yoğun fikir alışverişinin Bursa’nın vizyonunu yansıttığını belirterek şu ifadeleri kullandı: “Sağlık hakkını temel alan, doğayla uyumlu ve insan odaklı bir geleceği birlikte konuştuk. Bu toplantı hepimiz için ilham verici oldu. Bursa Taahhüdü ile sadece geleceği konuşmadık, aynı zamanda ortak bir umut inşa ettik. Kurduğumuz iş birliklerinin büyüyerek devam edeceğine inanıyorum.” KONFERANS GELENEKSEL DANS GÖSTERİSİYLE SONA ERDİ Etkinlik, Bursa Büyükşehir Belediyesi Karagöz Halk Dansları Topluluğu’nun sergilediği geleneksel dans gösterisiyle sona erdi. Katılımcılar, kültürel zenginliği yansıtan performansla Bursa’dan güzel anılarla ayrıldı.

Haber

DSÖ'den acil eylem çağrısı! Avrupa'da her gün 2 bin 200 kişi ölüyor

DSÖ, Avrupa'daki alkol tüketimine ilişkin rapor yayımladı. Rapora göre, Avrupa'da yılda yaklaşık 800 bin kişinin ölümüne yol açan alkol tüketimi, en büyük ölüm nedenlerinden biri sayılıyor. Avrupa'da her gün 2 bin 200 kişi alkole bağlı nedenlerden ölüyor ve bu sayı bölgedeki toplam ölümlerin neredeyse yüzde 9'unu oluşturuyor. Alkol tüketiminin aile içi şiddet, kazalar ve ruh sağlığı sorunları da dahil büyük etkileri bulunuyor. Buna rağmen çok sayıda kişi, alkol tüketiminin zararlarını bilmiyor. AVRUPALILAR ALKOL TÜKETİMİNDE BİRİNCİ SIRADA Sağlık risklerine rağmen Avrupalılar, yılda ortalama 9,2 litrelik alkol tüketimiyle dünyada başı çekiyor. DSÖ'nün son verilerine göre erkekler kadınlardan yaklaşık 4 kat daha fazla içki içiyor. Avrupa'da her 3 yetişkinden 2'si içki içerken, her 10 yetişkinden biri alkolik sayılıyor. Doktorlara göre alkol tüketimi kalp-damar hastalığına, kansere ve karaciğer sirozuna yol açıyor. Ancak Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde 10 yılı aşkın süredir alkol tüketiminde herhangi bir azalma görülmüyor. Raporda, DSÖ'nün alkol tüketimini azaltma hedeflerine Rusya, Ukrayna ve Türkiye gibi ülkelerin alkolden aldığı vergileri arttırıp, erişilebilirliği azaltması sayesinde ulaştığı tespiti yer alıyor. TÜKETİMİ AZALTMAK İÇİN YETERLİ ÖNLEM ALINMIYOR Çoğu Avrupa ülkesi, DSÖ'nün alkol vergilerinin artırılması, reklamlarının kısıtlanması ve erişilebilirliğin azaltılması gibi tavsiyelerine uymuyor. DSÖ, 2025'e kadar Avrupa'daki alkol tüketimini sınırlamak için harekete geçme çağrısı yapıyor.

Haber

DSÖ'den Sudan'daki insani krize ilişkin açıklama

DSÖ Sudan Temsilcisi Shible Sahbani, düzenlediği basın toplantısında, acilen eyleme geçilmemesi halinde Sudan'da hızla kötüleşen durumun kontrolden çıkarak halk üzerinde kuşaklar arası etkilere yol açabilecek hastalıkların, yetersiz beslenmenin ve travmanın oluşabileceğini belirtti. Sahbani, Sudan'daki "felaket sağlık durumunun" önüne geçilebilmesi için bölgeye erişim sağlanmasının "çok önemli ve acilen gerekli" olduğunu kaydederek, "Ortaya çıkmakta olan insani felaketi kontrol altına almak için acil eylem ve ateşkes gerekiyor." diye konuştu. Geçen hafta Çad'da olduğunu aktaran Sahbani, "Çad'da gördüğüm ihtiyaçlar, Sudan'da yerinden edilmiş insanlar arasında tanık olduklarımı yansıtıyordu. Rahatsız ediciydi, hatta yürek parçalayıcıydı." ifadesini kullandı. Sahbani, bölgedeki kadın ve çocukların açlık, hastalık, şiddet ve kaybolmalar hakkında konuştuklarını ifade ederek, "Kadın ve çocukların çektikleri acılar yüzlerinden okunuyordu." dedi. Görüştüğü kişilerin hepsinin Sudan'dan kaçma sebebinin "açlık" olduğunu belirten Sahbani, "Sudan'da neredeyse 13 milyon insan yerinden edildi. 10 milyondan fazla kişi, Sudan'ın iç bölgelerine dağılırken 2 milyondan fazla kişi de komşu ülkelere sığındı." şeklinde konuştu. Sahbani, Darfur, Kordofan, El Cezire ve Hartum eyaletlerinin "devam eden çatışmalar" nedeniyle insani yardım ve sağlık yardımlarından mahrum kaldığını, Darfur'daki durumun "özellikle endişelendirici" olduğunu vurguladı. Darfur'daki El Faşir bölgesinde 800 binden fazla kişinin gıda, sağlık ve tıbbi malzemelere erişimlerinin olmadığını ve "kuşatma altında" olduklarını kaydeden Sahbani, yaralıların ihtiyaç duyduğu acil bakımı alamadıklarını, çocukların, hamile ve emziren kadınların ise "şiddetli açlık" nedeniyle zayıf düştüklerini ifade etti. Sahbani, ayrıca finansman açığına dikkati çekerek, Sudan için İnsani Müdahale Planının yalnızca yüzde 26, sağlık müdahale planının ise yüzde 36 oranında finanse edildiğini belirtti. Sahbani, bu boşluğun kapatılması için de acilen harekete geçilmesi çağrısında bulundu. SUDAN'DAKİ İÇ SAVAŞ Sudan'da 30 yıl süren Ömer el Beşir iktidarının halk ayaklanmasıyla devrilmesi sonrası sivillerin katılımıyla oluşturulan hükümete karşı ortak darbe yapan ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki güç mücadelesi 1 yıldan fazla süredir devam ediyor. Nisan 2023 ortasında başlayan ve Sudan'ın çoğu eyaletinde devam eden savaşta ordu, kuzey ve doğudaki eyaletlerde hakimiyetini sürdürürken HDK'nın batı ve güney eyaletlerinde etkili olduğu görülüyor. Savaşın bitirilmesi için başlatılan görüşmeler sonuçsuz kalmıştı. Birleşmiş Milletlere göre, dünyanın en büyük yerinden edilme ve açlık krizinin yaşandığı Sudan'daki çatışmalar sonucu 16 binden fazla kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 10 milyon kişi yerinden edildi ve 25 milyondan fazla kişi insani yardıma muhtaç durumda.