Gıda etiketlerinde yeni dönem: Yanıltıcı ifadeler tamamen yasaklandı

Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda güvenilirliğini en üst seviyeye çıkarmak ve gıda okuryazarlığını desteklemek amacıyla yürüttüğü mevzuat çalışmalarını tamamladı. Yapılan düzenlemeler kapsamında, piyasaya arz edilen ürünlerin etiketlerinin daha kolay okunması sağlanırken, içerikle uyuşmayan yanıltıcı tüm unsurlar yürürlükten kaldırıldı. Yeni kurallar, Avrupa Birliği (AB) uyum süreci ve yerel tüketici ihtiyaçları doğrultusunda şekillendirildi.

32 GIDA BİLEŞENİ KAPSAM DIŞI BIRAKILDI

Düzenleme çerçevesinde, gıda işletmecilerinin piyasaya yeni ürün arz edebilme koşulları yeniden belirlendi. AB listesinde yer alan ve Türkiye'de kullanımı uygun görülen 189 yeni gıda bileşeni mevzuat kapsamına alınırken; GDO'lu mikroorganizma kullanılarak üretilen, domuz kaynaklı veya böcek içeren 32 gıda bileşeni ise kesin olarak kapsam dışında bırakıldı.

BAZI İFADELER ARTIK KULLANILAMAYACAK

Birbiriyle karıştırılabilecek gıda ürünlerinin etiketlerinde, sahip olmadığı özelliklere atıf yapan yanıltıcı ibarelerin kullanımı tamamen yasaklandı. Yeni dönemde uygulanacak etiket kuralları şu şekildedir:

Gerçek Görsel Yasağı: Aroma verici kullanılarak üretilen gıdaların etiketlerinde gerçek gıda görsellerine yer verilemeyecek. Ürünün "aromalı" olduğu ambalaj üzerinde açıkça belirtilecek.

Taklit İsimlerin Engellenmesi: Tereyağı aroması eklenmiş ayçiçeği yağı ve margarinlerde “tereyağı tadında”, “tereyağı lezzeti”; kokolin ürünlerinde “çikolata tadında”; sütlü buz ürünlerinde ise “dondurma keyfi/lezzeti” gibi ifadeler kullanılamayacak.

Yağ ve Bitki Görselleri: Zeytinyağı hariç diğer bitkisel yağların ambalajlarında zeytin veya zeytin ağacı görselleri ile “zeytinyağı lezzetinde” ibaresi yer alamayacak.

Krema Şartı: İçeriğinde süt kreması bulunmayan ürünlerde “krema” ifadesi yerine “krema sosu” tanımı zorunlu olacak. Bitki çaylarında ise hazırlama yöntemi etiket üzerinde açıkça tarif edilecek.

"KÖY ÜRÜNÜ" ALGISINA SINIRLAMA

Tüketicilerde haksız ticari avantaj sağlayan ve marka algısı oluşturan "köy ürünü", "çiftlik ürünü" gibi ifadelerin ve ilgili görsellerin kullanımı sınırlandırıldı. Kanatlı hayvan ürünlerinde de hayvanların gerçek yetiştirme metoduna uygun olmayan yanıltıcı ambalaj tasarımlarının önüne geçildi.

Ayrıca, içeriğinde farklı bitkisel yağlarla birlikte az miktarda tereyağı veya zeytinyağı bulunduran ürünlerin, sadece bu bileşenler öne çıkarılarak “tereyağlı” veya “zeytinyağlı” şeklinde adlandırılması yasaklandı. Gıdaların silah, kafatası, beyin, dudak ve göz gibi şekil veya görsellerle piyasaya arz edilmesi de yeni mevzuatla engellenen başlıklar arasında yer aldı.

MENÜLERDE KALORİ VE MALZEME DÖNEMİ BAŞLADI

Yeni düzenleme, sadece market raflarını değil toplu tüketim yerlerini de kapsıyor. Restoran, kafe ve otel gibi işletmelerde tüketicilere sunulan menülerde ürün içerikleri ile enerji (kalori) değerlerinin belirtilmesi zorunlu hale geldi.

Satış yerlerinde paketlenerek sunulan gıdalarda ise birbirinin yerine kullanılabilen bileşenler açıkça yazılacak. Bu doğrultuda, yer fıstığı kullanılarak üretilen bir baklavada sadece "fıstıklı baklava" ifadesi kullanılamayacak; tüketicinin görebileceği şekilde "yer fıstıklı baklava" yazılması şart olacak.

Yurt içinde üretilen ürünlerde ithal algısı oluşturacak, ithal ürünlerde ise yurt içinde üretildiği izlenimi verecek marka, logo ve ifadelerin kullanımı da tamamen yasaklanarak tüketici koruma altına alındı.