İznik’te “Çoban İsa” freski zarar görmeden gün yüzüne çıkıyor

Bursa’nın İznik ilçesinde 2. yüzyıldan 5. yüzyılın sonlarına kadar nekropol alanı olarak kullanılan Hisardere’deki arkeolojik kazılarda, “Çoban İsa” freski keşfedildi.

Kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığı izni ve Geleceğe Miras Projesi kapsamında, İznik Müze Müdürü Tolga Koparal koordinasyonunda, Dokuz Eylül Üniversitesi arkeoloji ekibi tarafından yürütülüyor.

Kazı sırasında bir hipojede (yer altı tonozlu mezar odası) 3. yüzyıla tarihlenen fresk ortaya çıkarıldı. Freskte Hazreti İsa, çoban olarak omuzunda bir, sağında ve solunda ikişer keçiyle tasvir edildi. Hipojenin diğer duvarlarında mezar sahipleri, uşaklar, cennet tasvirleri, çiçekler ve kuşlar resmediliyor.

ERKEN HRİSTİYANLIK DÖNEMİNİN İLK ÇOBAN İSA TASVİRİ

Kazının bilimsel koordinatörü Prof. Dr. Aygün Ekin Meriç, bu freskin Erken Hristiyanlık Dönemi’ndeki ilk çoban İsa tasvirlerinden biri olduğunu belirtti. Meriç, “İtalya’da benzer örnekler bulunuyor. Ancak Anadolu’daki ilk ve şimdilik tek duvar resmi örneği olarak görülüyor” dedi.

Prof. Dr. Meriç, freskte İsa’nın basit pamuklu bir tunik giydiğini, yanlarında keçilerle birlikte tasvir edildiğini ifade etti. Bu tasvirin ölen kişilere diğer dünyada rehberlik etme işlevi taşıdığı ve yol gösterici niteliği olduğu vurgulandı.

MEZAR SAHİPLERİ VE ARİSTOKRAT YAŞAMIN İZLERİ

Hipojede yer alan freskler, mezar sahiplerinin aristokrat bir aileye ait olduğunu ortaya koyuyor. Mezar sahibinin karısı ve kendisi, gösterişli kıyafet ve mücevherleriyle resmedilmiş. Duvarlarda ayrıca onlara hizmet eden uşakların tasvirleri yer alıyor.

Prof. Dr. Meriç, güney duvarın tahrip olduğunu ve burada yalnızca tavus kuşu kanadının görülebildiğini ifade etti. Mezarı saran diğer duvarlarda cennet bahçesi, girlandlar ve çiçek tasvirleri dikkat çekiyor.

TİTİZ ÇALIŞMALARLA KORUMA VE TEMİZLİK SÜRECİ

Kazı ekibi, hipojenin tonoz kısmını ve lahit kapağını kaldırarak içeriye ulaştı. Zeminde iki iskelet ve kline üzerindeki üç birey bulundu. Bu iskeletler laboratuvara götürülerek detaylı incelemeler yapılacak.

Fresklerin üzerindeki kireç ve toz tabakası, uzman ekip tarafından temizlenerek detayları gün yüzüne çıkarılacak. Prof. Dr. Meriç, “Bazı yerlerde dökülmeler temizlenip sağlamlaştırılıyor. Freskler, detaylı bir şekilde temizlendikten sonra çok daha net görülebilecek” dedi.