Etkileşim akışı

Hüseyin Eren 16 Nisan 2019 Salı, 07:30

"Ben, etrafımda olan şeyim" demiş şair Wallace Stevens. İyi de demiş; farkında olmadığımız farklılığı fark ettirmiş

İnsan doğduğu coğrafyanın ve çevrelendiği kültürün eseridir bir nevi. Kalıplarını kıran, öteye ötekisine uzanan azdır. İnsanların çoğunun taassup ve taklit üzere olması bundan mıdır bilmem, bildiğim etki oranının yüksek olması.

Düşünmek, gayret, cehd zor iş. Başkalarının izlerini takip kolaylığı varken, kendi kendine rahatsız etmek az kimsenin hoşuna gider. Belirleyici olan o azözgürlerdir; bedel ister bu özgürlük; uykudan, zevkten, gerektiğinde maldan, makamdan nihayetinde candan.

Çevre iyi ise çoğunluğun eseri ve esiri olmak güzeldir; o güzel beldede doğmak ve o hal üzere yaşamak da azlara nasip olur.

Üzüm üzüme baka baka kararır boşuna dememişler. Bu deyiş şairin deyişini doğruluyor. İnsan yaşadığı kültürle şekillenir ve o kültürüde şekillendirir.

Küresellik kültürleri karıştırdı; uzaktakini yakın, yakındakini uzak etti. Sular birbirine aktı; bu karışmanın artıları da oldu eksileri de.

Yine de Bursa'da doğan biri ile Paris'te doğan biri aynı olmadığı gibi; emek de doğup büyüyenle, Balat'ta doğup büyüyen aynı değildir.

Bursa'da doğup büyüyen sonrasında uzunyıllar Paris'te yaşayan da bir müddet sonra farkında olmadan çevreye şehre benzemeye başlıyor; bu yüzüne haline tavırlarına yansıyor, iç kaplar şehrin ışıkları ve sesleri ile dolmaya başlıyor.

Okunan kitaplar, benimsenen fikirler hayalin eli buluşunca gidilmeyen şehirlere, uğranılmayan beldelere aidiyet hissedilirolunur

Bir film karesinde "Tahran'a çok gittiğini söylemişti kadın, "Nasıl" diye sorulduğunda "Tahran'la ilgili çok kitap okuyarak" demişti.

Medeniyet aidiyeti coğrafyayı genişletiyor. Dar Anadolu topraklarında yaşıyor olsak da "gönül coğrafyamız" çok daha geniş.

Avrupa, Amerika, Yeni Zelanda birbirinden uzak olsa da aynı medeniyet ailesindeler.

Nihayetinde dünya evinde Adem'in çocuklarıyız; farklı zamanlarda farklı coğrafyalarda yaşıyor olmamız "insan" olma hüviyetimizi değiştirmiyor ve hepimiz birbirimizi etkiliyoruz.

O etkileşmelerin sonucu şu andaki hazır medeniyet hüküm sürüyor ve akış devam ediyor.

Yarın?

Yarın da etkileşim de devam edecek ve bir gün Adem'in çocukları konak diyarı dünyayı terk edip karar diyarına gidecekler.

O zaman hesap zamanı olacak.