Hava Durumu
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.

Küçük adımlar büyük hazine

Haber Giriş Tarihi: Yazının Giriş Tarihi: 08.04.2022 06:30

Haber Güncellenme Tarihi: Yazının Güncellenme Tarihi: 08.04.2022 01:08

Bu hafta okuma anlama sürecinde dil gelişimi ve kelime hazinesi konusuna değinmek istiyorum. Eminim benimle birlikte birçok meslektaşımında mustarip olduğu konulardan biri çocuklarda sınırlı kelime bilgisi ile hayatlarına devam etmeleridir. Dertlerini anlatmak için belirli düzeyde kelimenin üzerine çıkamamaları, farklı durumları aynı kelimeleri yineleyerek anlatmaya çalışmaları fark etmesekte büyük bir sorun teşkil etmekte. İlk önce bu konu ile alakalı çocuğun dünyayı algılamaya başladığı andan okul çağına kadar neler yapabiliriz ona değinmekte fayda olacaktır. Çocuğun dil gelişimi dünyayı algılamasıyla aynı anda başlar. Geçen hafta masallar ve ninnilerin çocuğun dil gelişimine hizmet ettiğinden bahsetmiştim. Masal ve ninnilere gelmeden hemen önce çocuklara ünlük rutini sözel olarak ifade etmek ve söylemlerimizi somut eylemlerle desteklemek önemli bir yer tutmaktadır. Sık kullanılan kelimelere çocuğu olabildiğince maruz bırakmak kullanılan kelimelerin öğrenimini kolaylaştıracaktır. Bunların yanı sıra çocuğun dikkatini çeken bir nesne ya da durum hakkında betimleyici konuşmalar yapmak;

Örneğin: Oyuncak bebek ile ilgili; ‘’sarı saçlı bebek’’, ‘’ küçük bebek’’ gibi oyuncağın özelliklerini yaş seviyesine uygun olarak betimlemek dil gelişimini hızlandıracak ve olumlu katkılar sunacaktır.  Ancak değinmeden geçemeyeceğimiz konulardan biri de şudur; çocuklar sandığımızdan daha dikkatli ve taklitçidir. Her söylediğimizi kayda alırlar bu nedenle her sözcüğü özenle seçip kullanmak önce bizim görevimiz olmalıdır. Kullanacağımız olumsuz ya da argo bir kelime çocuğun zihninde çok çabuk yer edecektir. Çocukları bu kelimelerden korumak önemlidir. Gelişimsel olarak çocuklar; bir yaşında konuşmaya, iki yaşında basit cümleler oluşturmaya, üç yaşında basit hikâyeler anlatmaya, dört yaşında karmaşık yollarla düşüncelerini ifade etmeye, okul yılları boyunca daha yetenekli iletişimciler haline gelmeye başlamaktadır (Finnegan, Telfer, Warren, Lawton ve Nutbrown, 2015).

Gelişim sırası çocuklarda benzerlik göstersede çevresel ve sosyal etmenler bu gelişimde büyük bir paya sahiptir. Dil gelişimine olumlu katkı sunabilmek için bu hafta kendi sınıfımda şöyle bir uygulamaya gittim; Tüm öğrencilerim bir kelime defteri oluşturdu. Her gün en az bir tane olacak şekilde anlamını bilmedikleri kelimeleri defterlerine yazıyorlar ancak anlamını bilmedikleri kelimenin çoğunlukla benim konuşmalarımdan ya da kitap ve ödevlerinde karşılarına çıkan kelimelerden seçilmiş olmalarına özen gösteriyoruz. Kelimenin kaynağını mutlaka belirtiyoruz. Öğrenci kelimeyi yazıyor, anlamını yazıyor ve kelimesini bir cümle içerisinde kullanıyor. İlerleyen zamanda kelimelerden bir hikâye oluşturacaklarından henüz haberleri yok. Bir ay boyunca bu uygulamaya devam edeceğiz. Ay sonunda en az otuz kelime yazan tüm öğrencilerim yarışmayı kazanmış ve benden performans notu için yüzü kapmış olacak.

Peki, bu uygulama bize ne kazandıracak?

İlk aşama için yazdıkları tüm kelimeleri ve anlamlarını hatırlamalarını bekleyemeyiz ancak %1’ini bile hatırlamaları bir ay içinde üç yeni kelime yapar. Senelik bazda en az otuz altı yeni kelime. Bir her zaman sıfırdan çoktur. Uygulamanın kelime öğrenimi haricindeki en büyük kazanımı; bilmediği kelimeleri geçmek yerine öğrenme arzusu duyması, bilinmeyen kelimenin bir farkındalık yaratması ve eksiklik hissettirmesidir. Şuan alacakları yüz puan için kelime çalışması yaptıklarını düşünüyorlar ama zorunlu tutmadan isteğe bağlı bir kelime oyunuyla birçoğunun kelime farkındalığı artacak ve bunu hayatlarına aktaracaklar. Küçük bir tebessüm bırakarak yazımı noktalamak isterim; Kelime uygulamasına başlarken ‘’Hududunuzu aşın çocuklar.’’ diyerek başladım.

Öğrencim ‘’hudut’’ kelimesini hemen not etmiş ancak yanlış anladığı için ‘’hulut’’ olarak not etmiş. İki gün boyunca uğraşıp anlamını bulamayınca akşam bir telefon ve ‘’Öğretmenim, ne olur söyle artık. Hulutu aşmak ne demek?’’

Diyeceğim o ki; çocuklarımız hayatlarını devam ettirirken Türkçenin tüm zenginliklerinden faydalandırmak için küçük dokunuşlar yeterli.

Çocuklarımızın hududu aşmaları dileğimle…

Ödev no: 2

01.07.2022 07:30
Taptaze ödevlerle herkese merhaba. Geçen hafta sorumluluk kazanma ve yeni oyunlar geliştirme üzerinde durmuş bu yazın ödevlerini çocuklara değil siz değerli velilerimize vermeye başlamıştık. Bu hafta ödevlerimize kitap okuma ve kitap okuma alışkanlığı ile devam ediyoruz. Evet, bu hafta kitap okuma

Ödev no:1

24.06.2022 06:30
Yaz tatilin ilk haftasından herkese güneşli bir merhaba. Geride bıraktığımız bir senenin yorgunluğunu atıp emeklerimizin karşılığını bulup kattettiğimiz yola bakarak tatilin tadını çıkarma vakti. Hazır çocuklar tatilin tadını çıkarıyorken ben görevlerini yazayım. Yanlış anlamayın bu görevler çocukla

En büyük ailem

17.06.2022 07:30
En güzel dört yılıma, Bugün bu köşeyi siz değerli okurların müsaadesiyle yirmi kişilik kocaman aileme ayırmak istiyorum. Sanıyorum ki bir sınıf öğretmeninin en zor günü dördüncü sınıfın karne günü. En azından benim için kesinlikle öyle oluyor. Kendi ailenizden daha çok gördüğünüz, kendi ailelerin

Seviyorsam ait hissederim

10.06.2022 06:30
Geçen hafta çocukların ait hissettikleri ortama olan sevgi bağı hakkında konuşmuştuk. Bulunulan ortamın sevilmesi için önceliğin bulunulan ortama ait hissetmek olduğu sonucuna ulaşmıştık.Bu hafta ise aidiyet duygusunu kazanmanın öncülü olarak sevginin mutlak varlığı hakkında bir sonuca varmak niyeti

Ait hissediyorsam severim

03.06.2022 06:30
Geçtiğimiz günlerde sınıfımla birlikte geziye gitmemiz ile farkına vardığım bir durumu konuşmak istiyorum bu hafta sizlerle. Yaptığımız etkinlikte, çocuklar iki gruba ayrılıyor ve önlerindeki parkuru en kısa sürede tamamlamak için yarışıyorlar. Parkurlar spor etkinliklerine (tırmanma, zıplama, deng

Keşfetmek öğrenmenin şartıdır

27.05.2022 06:30
‘’Var olduğu halde varlığı daha önceleri bilinmeyen bir şeyi bulmak.’’  Sözlük anlamını yazdığım kelimenin ne olduğunu yazı boyunca birlikte bulalım istiyorum. Çocukların öğrenirken öğrenme işini ezbere dayandırmaması zihin süzgeçlerinden geçirerek bilgiyi kullanır hale getirmelerini istiyoru

Eleştiren ve eleştirilen çocuklar istiyoruz

21.05.2022 07:30
Bir önce ki hafta eğitimde yaratıcı dramaya kısaca değinmiş, bu hafta ise ‘’Neden yaratıcı drama?’’ sorusuna yanıt arayacağımdan bahsetmiştim. Yaratıcı drama ne işimize yarayacak? Bu soru için birçok cevap yazmak mümkün ancak benim için önemli konulara sırası ile değineceğim. Bunlardan bir tanesi;

Çocuklarda etkili konuşma

13.05.2022 06:30
İnsan olmanın en temel ihtiyacı nedir? Yazının devamına geçmeden önce burada durup bir dakika düşünmenizi rica ediyorum.  Yaşamak için gerekli olanları (besin, barınma vs.) bir kenara ayırdıktan sonra en temel ihtiyacımız; kendimizi ifade etmek, diğer insanlarca anlaşılmayı beklemek ve dönüt

Uçmadan önce gökyüzünü bilmeli

06.05.2022 07:30
Hayatımızın büyük bir bölümünü kaplayan kimi zaman bakıp geçtiğimiz kimi zaman önemli olduğunu fark edip durup üzerinde iki dakika konuştuğumuz ‘’toplum çok bozuldu’’ deyip son noktayı koyarak bilirkişi kanısını bıraktığımız toplumsal olaylar ve bu olayların yarattığı toplumsal değişim… Çocukları

Kumdaki ayaklara

29.04.2022 06:30
Geçtiğimiz hafta, milli kültüre milli bayramların etkileri üzerinde durmuştuk. Bu hafta ise geçtiğimiz haftayı destekler nitelikte, milli kültür ögelerine şöyle bir bakıp çıkacağız.                 İlk soluklanacağımız durak

Adıyla değil, tadıyla bayram

22.04.2022 07:30
 Yarının anlam ve önemine ithafen konumuz;  ‘’çocuk ve kültür’’ olmalı diye düşündüm. Kültür dediğimiz kavram çok geniş bir yelpazeyi kapsadığı için milli kültürü konu edindim. Milli kültür; bir ulusun kimliğini, karakteristik özelliklerini ve tarihini yansıtan değerlerdir. Günümüzde bü

Sözüm meclisten içeri

15.04.2022 06:30
Değerli Veliler ve Sevgili Babalar, bu hafta iğnenin ucunu size dokundurmak niyetindeyim. Ebeveynlikte babanın rolü ve veli olarak babanın sorumluluğu nedir? Çocuğun hayatında nerededir? Çocuklar doğduklarında doğaları gereği annelerine daha yakın oldukları bir gerçektir. Ancak bu durum babalara pe

Küçük adımlarla okuduğunu anlama

01.04.2022 06:30
Geçen hafta kitap okuma alışkanlığının ilk basamağı olan istikrarlı devam etmekten ve ailenin bu duruma katkılarından bahsetmiştik. Kitap okuma alışkanlığı kazandırmada çeşitli yollardan bahsetmeye devam edeceğiz ancak; okuduğunu anlama sürecinin temeli yine düzenli okumaya dayandığı için bu hafta a

Alışkanlık için önce istikrar

25.03.2022 08:20
Dünyayı gezmenin en ucuz yolunu tanımaya hazır mısınız? Bu yol ile gidemeyeceğiniz geçmiş, gelmeden göremeyeceğiniz gelecek, dünyanın bir ucu, öbür ucu, hatta hatırımıza gelmeyen köşeleri görmenin yolunu öğrenmeye… Bu yolları görmek mümkün; hiç eskimeyen ve eskimeyecek bir klişeyle. Tabii ki kitap

İyiliğimi istemeden önce beni dinle

19.03.2022 07:30
Bu yazıda sizlere matematik ve çocuk ilişkisini yazmayı amaçlıyordum. Ancak sınıfta bir çember oluşturup ‘’Matematiği neden sevmeyiz?’’ sorusunu on yaşında olan öğrencilerime yönelttiğimde. Öğrencilerim beni daha önemli bir konu ile yüzleştirdi; ‘’Yapmak zorunda olmak.’’ Öğrencilerimle neler kon

Evinizde bir mucit olabilir

11.03.2022 07:30
Bu hafta size ucu bucağı olmayan bir sonsuzluktan bahsetmek istiyorum. Öyle büyük bir konu ki bu, başladığı noktayı da bittiği noktayı da görmemiz imkânsız hele ki biz yetişkinler için. Bizim gözlerimizin şapka gördüğü çizimi, fil yutmuş boğa yılanı gören gözlerden bahsediyorum. Sizleri yeterince

Başrolü sahibine teslim etmek

04.03.2022 07:30
‘Çocuk bir birey midir?’günümüzde cevabını bulmakta zorlandığımız sorulardan biri. Soruyu anne, babalarımıza soracak olsak alacağımız muhtemel cevap şu olacaktır:  ‘’Gayet tabii bireydir efendim. Böyle soru mu olur?’’ Sahiden birey mi bizim çocuklar? Peki nedir birey olmak? Birey olmak bi