Kış döneminde hayatınıza katacağınız kök sebzelerin sağlığınız için yararları

Dyt.Elif Nur KÖPRÜCÜ 15 Aralık 2020 Salı, 07:30

1. Kompleks Karbonhidrat Kaynağı

Kök sebzeler, nişasta olarak önemli bir enerji kaynağı olarak kabul edilir. Ortalama bir insan aslında faydalı olandan çok daha fazla karbonhidrat tüketirken, birçok insan doğal kaynaklar ile orta düzeyde karbonhidrat tüketiyor.

Nişastalı kök sebzeler, kompleks karbonhidratlar ve nispeten az şeker ile birlikte lif ve besin elde etmenin harika bir yoludur. Bu özellikle bir sporcu, çocuk, kilo almak isteyen biri veya çok egzersiz yapıyorsanız geçerlidir. Nişastalı sebzeler ayrıca vücudunuzu şeker ve enflamatuar rafine tahıllarla bombardıman etmeden "karbonhidrat isteklerini" yerine getirilmesine yardımcı olur.

Ya düşük karbonhidrat diyeti uygularsanız? Düşük karbonhidratlı kök sebzeler nelerdir? Kök sebzelerin karbonhidrat oranı, yeşillikler veya turpgiller gibi diğer sebzelerden daha yüksektir. Nişasta şeklinde bazı doğal şekerler içermelerine rağmen, kök sebzeler lif bakımından yüksektir ve bu nedenle hala çoğunlukla nispeten yavaş emilen düşük glisemik indeksli yiyecekler olarak kabul edilirler. Düşük karbonhidrat diyetinize kök sebzeleri dahil etmeyi seçerseniz, en iyi düşük karbonhidratlı kök sebze seçeneklerinden bazıları yaban havucu, havuç, pancar ve kerevizdir.

2. Yüksek Lifli

Yüksek lifli yiyecekler sindirim sisteminizde daha uzun süre kalır ve bu süreçte sizi tok tutar. Liflerinin bir kısmı ayrıca bitki besinlerinde bulunan ve anti-kanserojen, antikoagülan, bağışıklık uyarıcı ve antioksidan etkiler dahil olmak üzere çok sayıda biyolojik aktivite sergilediği gösterilen değerli polisakkaritleri içerir. Yüksek lifli diyet, iltihabı ve hastalık oluşumunu önlemeye yardımcı olur. Aynı zamanda sindirime yardımcı doğal kabızlık giderici sebzeler grubunda düşünülebilir.

Pek çok tahıl, özellikle lif bakımından düşük olan rafine tahıllar ve un ürünleri, kan şekerini aniden yükselten "hızlı karbonhidrat" olarak kabul edilirken, kök sebzelerin "daha yavaş yanan karbonhidratlar" olduğu biliniyor. 

3. İyi A ve C Vitaminleri Kaynağı

Kök sebzeler dünyadaki en iyi karotenoid antioksidan ve A ve C vitamini kaynaklarıdır. Aktif A vitamininin öncüsü olan beta-karoten, tatlı patateslerde, havuçlarda, pancarlarda ve diğer kök sebzelerde yüksek miktarlarda bulunur ve iltihabı azaltmak, cilt ve göz sağlığını korumak ve serbest radikal hasarıyla savaşmak için çok önemlidir. Hem A vitamini hem de C vitamini gıdaları, kanser ve kalp hastalığı gibi çoğu kronik hastalığın kökeninde bulunan, iltihabı azaltarak bağışıklık sistemine fayda sağlar.

4. Kilo Vermenize Yardımcı

Hızlı ve kolay kilo vermenin sırlarından biri  mi? Lif alımınızı artırın. Nişastalı oldukları ve karbonhidratları diğer sebzelerden daha yüksek olduğu için diyetinize daha fazla kök sebze dahil etmekte tereddüt etseniz de, lifleri aslında kilo vermenize yardımcı olabilir çünkü sizi doyurur. Tahıllarla karşılaştırıldığında, çoğu kök sebzenin kalorisi daha düşüktür ve glisemik indeksi daha düşüktür, bu da kan şekerinizi o kadar hızlı veya şiddetli bir şekilde yükseltmeyecekleri anlamına gelir.

Nişastalı sebzelerdeki lif, enerji ve insülin dengesi için önemli olan glikoz (şeker) salınımını yavaşlatır. Dengeli bir yemekle yenen nişastalı sebzeler iştahı kontrol etmeye ve açlık ipuçlarını geciktirmeye yardımcı olabilir ki bu kilo yönetimi, insülin direnci riskini azaltmak için önemlidir.

5. Sağlıklı Cilt ve Gözlerin Korunmasına Yardımcı

Sağlıklı ve parlak bir cilt istiyorsanız, daha fazla kök sebze yemeyi düşünün; birçoğu, cilt hücrelerinin oluşturulmasına ve korunmasına yardımcı olan beta-karoten ve C vitamini ile doludur. Yüksek miktarda beta-karoten, vücudunuzdaki A vitaminini dönüştürmek için kullanılır ve DNA'yı yeni cilt hücreleri üretmek için tetikler.

Beta-karoten ayrıca yaşa bağlı göz bozukluklarına, güneş lekelerine, kırışıklıklara, UV hasarına ve potansiyel olarak cilt kanserine yol açabilen serbest radikal hasarını tersine çevirmeye yardımcı olur. Aslında, A vitamini ve C vitamini açısından zengin bir diyet, maküler dejenerasyon, katarakt,  glokom  ve cilt kanseri için doğal bir tedavi görevi görebilir.

6. Anti-Kanser Antioksidanları İçerir

Tatlı patateslerin turuncusu veya pancarın moru gibi bazı derin renklerinden aslında sorumlu olan harika bir antioksidan flavonoid kaynağıdır.

Alkalileştirici ve iltihap önleyici gıdalar olduğu düşünülürse, neredeyse tüm kök sebzeler lutein ve zeaksantin gibi karotenoid antioksidanlar sağlar. Mor tatlı patatesler, bilişsel işlevi koruduğu ve beyindeki oksidatif hasarı ve dejenerasyonu durdurduğu gösterilen antioksidan antosiyaninleri içerir.

7. Kolesterolü Düşürmeye ve Kalp Sağlığını İyileştirmeye Yardımcı

Hem çözünür hem de çözünmez lifler içeren bütün gıdalarla dolu yüksek lifli bir beslenme düzeni, kalp sağlığı ve dengeli kolesterol ve trigliserit seviyeleri için anahtardır. Lif yemek, kolesterolü doğal olarak düşürmenin bir yoludur, çünkü kolesterol parçacıklarına bağlanır ve onları vücuttan çıkarmaya yardımcı olur. Bu, kolesterolün arterlerde daha az yapışkan plak oluşturabileceği anlamına gelir ve bu da kalp hastalığı, kalp krizi veya felç riskini artırabilir. Pek çok kök sebze, sağlıklı kan basıncı, sinir sinyali ve sıvı dengesi için yararlı olan potasyum açısından zengin gıdalardır.

8. Kanser ve Bilişsel Bozukluklarla Mücadeleye Yardım Eder

Birçok kök sebzede bulunan A vitamini, daha iyi beyin işlevi, bilişsel sağlık ve kanserden korunma ile ilişkilendirilmiştir. Enflamasyon ve oksidatif stres, kanser oluşumunun iki ana nedenidir, ancak A vitamini, C vitamini ve diğer antioksidanlar, hücresel sağlığı artırmaya ve vücudun enflamatuar tepkilerini azaltmaya yardımcı olabilir.

Zayıf beslenme, hareketsizlik, UV ışığı, kirlilik ve çevresel toksisite gibi şeylere karşı tehlikeli bir aşırı reaksiyona karşı daha iyi koruma anlamına gelir. Azalan inflamasyon seviyeleri, Alzheimer hastalığı, demans ve Parkinson hastalığı gibi nörodejeneratif hastalıklar için daha düşük bir riskle de ilişkilidir.