Sağlıkta şiddeti önlemek için nelere dikkat etmeliyiz...

Dr. Feza Şen 01 Ağustos 2018 Çarşamba, 07:00

  1. Şiddet kültürüne yatkın hasta ve yakınları,
  1. Hekim ve sağlık çalışanlarının empati göstermeyen tutumları,
  2. Medyanın teşvik edici yaklaşımı ile
  3. Sağlık hizmetleri düzenleyen, denetleyen sistem ile ilgili sorunlar sağlık çalışanlarına uygulanan şiddetin ana sebepleridir...

Sizce bu sebeplerden hangisi ilk önceliklidir ve hangisi şiddeti daha tetikleyicidir?

Bu sebeplerin hepsi bir ana nedendir ve hepsi tek başına bile tetikleyicidir. Sadece şiddet uygulayanlara verilen cezaların artırılması gibi çözümler ile de sorun çözülemez sadece ötelenebilir...

Bu sorunu gerçekten çözmek istiyorsak, hekim ve sağlık çalışanları ile hasta ve yakınlarının davranış şekillerini, tarafların beklentilerine göre analiz etmek gerekiyor. Bir gün hastayı görmeden ilaç yazan hekim dövülüyor diğer gün ise hastayı görmeden ilaç yazmayan hekim şiddete uğruyor. Özde kim ne yapacağını da şaşırdı...

Öncelikle sağlık sistemini düzenleyen-denetleyen otoritenin sağlık hizmetinin sunulmasını belirleyen kurallarıile medyamızın tutumları; sağlık çalışanları ile hasta ve yakınlarının davranış şekillerine en çok etki eden iki ana etmendir.

Sağlığı denetleyen ve düzenleyen otoritenin farklı noktalara odaklanmasında fayda var kanaatindeyim.

"Sağlıkta Şiddeti" önlemek için bakış açınızı değiştirmenizi gerektiren hususlar:

  1. 2013 yılındaSAĞLIKSEN tarafından yapılan araştırmaya göre 10 sağlık çalışanından 8'i şiddet riski taşıdığı görülmüşkenve 5 yıl sonra bugünde araştırmanın sonuçlarına paralel şiddet haberleri duyuluyor ise niyedoğru kök nedenleri çözmeye odaklanmıyoruz?

  1. Sağlık hizmetleri sunumunun işleyişini belirleyen kurallar sahadaki uygulama ile uyumlu mu?
  2. Sağlık hizmetlerinde alınan katkı payı nedeniyle en çok hastanın biriktiği yer acil servislerin yeşil alanlarıdır. Acil servisler ise sağlıkta şiddetin en çok görüldüğü bölümdür. Öyleyse Acil Servislerin yükü neden hala azaltılamıyor?

  1. Sağlık Turizmini daha çok yapmayı hedeflerken neden sağlıkta vatandaşlarımızın bekleme süreleri kısalmıyor?

  1. Hastane randevu sistemleri verimli kullanılmış olsa hasta bekleme süreleri kısalmaz mı?

  1. Şiddeti bir hasta yakını yapıyor diğer hasta yakını seyrediyorsa bu şiddet olayındaki sosyal boyut nedir?Hastalar; neden sağlık çalışanlarına kendileri ceza kesmekte?

  1. Toplumda özellikle hekime duyulan bu öfkenin kaynağı nedir? Bu öfkeyi hangi unsurlar tetikliyor?

  1. Şiddet uygulayanlara caydırıcı cezalar veriliyor mu, verilen caydırıcı ceza alanlar medyada yayınlanarak tüm halka duyuruluyor mu?

  1. İnternet üzerinden elde edilen sağlık bilgileri ile sağlık çalışanlarına bilgiçlik taslamak sizce doğru mu?
  2. Medya kuruluşlarımız sağlıkta şiddet haberinin hemen arkasından hasta mağduriyeti olan bir haberi yayınlayarak nereye ulaşabilecek?

  1. Sağlık çalışanlarının tükenmişliği üzerine odaklanılmalıdır.Sağlık personeli sayısı yeterli mi? Sağlık çalışanları sosyal haklarını hak ettikleri gibi alabiliyor mu?

  1. Sağlık çalışanlarının gece mesai sorunları çözüldü mü? Gece mesaisi yapanlara teşvik edici nöbet ücretleri veriliyor mu?

  1. Özel sağlık kuruluşlarında çalışan sağlık elemanları neden hala İş Kanununa göre mesai saati hesabı ile çalıştırılıyorlar?

  1. Sağlık hizmetlerinde performans; mesai saatine uyum ile ölçülebilir mi?

  1. Sağlık Bakanlığının kaliteyi önemseyen politikalarından dolayı hastalarda hizmet anlayışı beklentileri artarken sağlık çalışanlarını buna hazırlayamayan otoritelerin hiç mi suçu yok?

  1. Hastanın düşünce ve beden dilini okumak, ön yargılarını anlamak, onların korkularını gidermek çok önemli olsa da günde 60-90 hasta bakan bir hekimin bunu anlaması/uygulaması kolay mı?

  1. Sağlık çalışanları duygusal okuryazar olabiliyor mu? Hastayı değersizleştirici yaklaşımların şiddet olarak geri döndüğünü düşünüyorlar mı?

  1. Farklı farklı hasta ve hekim tipleri vardır. Tip uyuşmazlığında şiddet olasılığının artığını sağlık çalışanları görebiliyor mu?

Davranış şekillerimiz; sağlık hizmetinin gerçekliklerinden habersiz, duygusuz ve bencil bir anlayış ile gelişiyor. Sağlık bir gereksinimdir, ticarileşmesi tarafların birbirlerini anlamasını zorlaştırır. Sağlıkta şiddet sorununun çözümü için, kanun yapıcı ve düzenleyici otorite ile tüm kamu ve özel sağlık kurumları,sağlık çalışanları, hastalar ve medya birlikteönlem almalıdır.