Sağlıklı dondurma; doğru seçilmiş dondurmadır

Dr. Feza Şen 19 Temmuz 2017 Çarşamba, 09:47

...

Hepimiz severiz dondurmayı. Hele hele de çocuklarımız... Onları kıramayız ve bu isteklerini hemen yerine getiririz, getirirken de düşünürüz çok yiyip te hasta olmasın diye...
Son yıllarda ülkemizde dondurma tüketimi arttı. Dondurma tatlı olarak da tüketilir oldu. 12 ay boyunca yeniliyor. Dondurma pazarı milyar dolarlar ile ölçülüyor.  2006 yılında kişi başı ortalama yılda 1.8 litre olan dondurma tüketimi şimdilerde 4 litreyi buldu. 
Hal böyle olunca da sağlığınız için hatırlatmak istedik. Dondurma tüketirken 2 ana kuralı unutmayın:
Sağlığınız için doğru dondurmayı seçin,
Sağlığınız için dondurmayı doğru tüketin...
SAĞLIĞINIZ İÇİN DOĞRU DONDURMAYI SEÇİN
Çünkü dondurma özünde süttür, süt ürünleri grubundadır. Gıda Mühendislerine dondurmanın; süte göre 3-4 kat daha fazla yağ, yaklaşık yüzde 15 daha fazla protein ve 3-4 kat daha fazla karbonhidrat içerdiğini söylerler. Dondurma; A vitamini, B6 vitamini, B12 vitamini, C vitamini, D vitamini ve E vitamini ile magnezyum, sodyum, potasyum, demir ve çinko gibi mineralleri içerir. 
Ayrıca kalsiyum ve fosfor yönünden oldukça zengindir. Sütteki kalsiyum ve fosfor miktarı, dondurmanın yapılışındaki yoğunlaşmadan dolayı doğal dondurmada süte göre daha fazla bulunur. Kalp sağlığını da geliştirir. Kalsiyum ayrıca daha sağlıklı bir böbrek sağlığı için gereklidir.
Tam bir K vitamini kaynağıdır. Vitaminlerin dışında, dondurma ayrıca antioksidan, niasin, tiamin ve riboflavin içerir. Bu besinler vücudun direnç mekanizmasını arttırır, organları ve sinir fonksiyonlarını geliştirir. Burada bahsettiğimiz dondurma KATKISIZ dondurmadır.
Dondurmanın yararlı olması KATKISIZ olmasına bağlıdır. Vücudumuz; doğal olan ürünleri tükettiğinizde; işleme ve zararlı olan taraflarını da vücuttan atabilme kapasitesine sahiptir.
Ama bizler doğallığı katı maddeleri ile bozarsak işte o zaman sağlığımıza zarar geliyor. Sanayi ürünü olarak üretilen dondurmaların içeriğinde süt veya süt tozunun yanı sıra; şeker, glikoz şurubu gibi tatlılık verici maddeler, bitkisel yağ görürsünüz...
Öncelikle sanayi ürünü paketlenmiş dondurma tüketiyorsanız mutlaka içeriğini kontrole edin. Tükettiğiniz dondurmanın içinde, sütten daha çok süt tozu, meyveden daha çok tatlandırıcılar varsa; bu dondurmanın faydalarından öte zararından bahsetmek daha doğru olur.
İşte size birkaç sanayi tipi dondurma içeriğine örnekler; ...su, şeker, süt kreması, glikoz şurubu, yağsız süttozu, peyniraltı suyu tozu, kıvam artırıcılar, (guarkarboksimetil selüloz), sahlep, emülgatör (mono ve digliseridler) aroma (vanilin). Başka bir örnek; şeker, tereyağı, glikoz şurubu, kıvam arttırıcı, bitkisel yağ, modifiye mısır nişastası...
Doğru dondurma içeriği; süt, salep ve şeker dışında hiçbir katkı maddesi içermemeli... İçerisinde çeşidine göre çikolata, kakao, meyve, fındık-fıstık, karamel gibi besinler olabilir...
SAĞLIĞINIZ İÇİN DONDURMAYI DOĞRU TÜKETİN
Dondurma deyince aklınız hemen kalori gelmesin. Dondurmanın kalori değeri; baklava, pasta gibi hamurlu tatlılara oranla çok daha düşüktür ve daha besleyici bir seçimdir. Sağlıklı ve dengeli olarak haftada 1-2 kez dondurma tüketebiliriz. Abartmak ve bu önerdiğimizden daha çok tüketmek sağlığımıza zarar verir. İnek sütü ve yumurta vbalerjisi olan veya diyabetik çocuklara dondurma yedirilmemelidir. Dondurma; her süt ürünü gibi bozulmaya, mikrop üremesine elverişli bir gıda maddesidir. Saklama koşulları uygun değilse, dondurmanın kendine özgü yapısı bozulacaktır. Yediğimiz dondurmanın bir kısmı havadır. Yani dondurma bir miktar hava içerir. Eğer uygunsuz koşullarda saklama sonucu dondurma erimişse, içerdiği havayı yitireceği için hacmi azalır ve içinde küçük küçük buz parçacıkları oluşur. Bu tip ürünleri tüketirken dikkat edelim. Dondurma satış yerlerinde buzluktan çeşitli dondurmaları külahlara servis yapmak için kullanılan kaşıkların iş bittiğinde bir bardak su içine konmasının önemli yanlışlardan biridir. 
Çalıştığımız zamanlarda su ve mineral kaybederiz. Bu da bizde tatlı ihtiyacı duymamıza sebep olur. İşte bu esnada tüketilen fazla kalorili tatlılar kilo aldırır. Oysa dondurma çoğu tatlıya göre çok daha az kalori içerir. Bir kâse dondurmanın içerisinde 140 kalori, 7 gram yağ ve 14 gram şeker bulunur. Bu durumda dondurmayı diyetinizin içerisine dâhil etmek mantıklı bir tercih olacaktır.

Dondurmanın önerilen miktarlardan daha fazla tüketilmesi, kolesterol miktarının artmasına ve kalp hastalığı risklerine sebep olur. Çünkü içerisinde bulunan doymuş yağ kolesterol içerir. 
Dondurma yapımında şeker konulduğu için karbonhidrat da içerir. Aşırı miktarlarda tüketiminde fazla miktarda şeker alınır ve kan şekeri yükselir. Bu da kanın trigliserit miktarında artışa sebep olur.
Dondurma aç karnına tüketildiğinde, iştah kapanmasına neden olabileceği için tokken tüketilmelidir. 
Midede kramp oluşturmaması içinse yavaş yenmelidir. Dondurmayı aniden yutmak mide kramplarına ve kasılmalara neden olur. Dondurmayı tüketirken dikkat etmemiz gereken en önemli nokta, dondurmanın sağlık ve hijyen kurallarına uygun hazırlanmış ve KATKISIZ olmasıdır.
Unutmayın; günlük üretim yapan ve süt kullanan güvenilir pastanelerin dondurmaları sağlıklı olup kararında tüketirseniz dondurma sağlığınıza yararlıdır.