'Sağduyulu' olmak, sağlıklı olmaktır...

Dr. Feza Şen 27 Haziran 2018 Çarşamba, 06:52

Sağlık; Dünya Sağlık Örgütüne göre "sadece hastalık ve sakatlık durumu olmayıp kişinin bedenen, ruhen ve sosyal açıdan iyilik halidir" diye tanımlanmakta...

Sosyal açıdan sağlıklı olmak için önemli olan bir parametre ise "Sağduyu..."

Çünkü hayatın olağan akışı esnasında yaşadığımız olaylar bizi her daim bir karara verme süreci ile baş başa bırakır.

İşte ruhsal ve sosyal sağlığımız açısından nirengi noktası da tam burası...

Doğru ile yanlışı ayırt ederken verdiğimiz kararların rasyonelliği, vicdanları incitmemesi, bir zaman sonrasında bize vicdan azabı yaratmaması sağlıklı yaşamda ve sağlıklı ilişkilerde önemlidir çünkü...

"Sağduyu"ile ilgili yapılan farklı tanımlamalar var..

  1. Türk Dil Kurumuna göre "Sağduyu" doğru ile yanlışı birbirinden ayırma ve doğru yargılama gücü, aklıselim ve hissiselim olma durumu diye tanımlanırken,
  2. "Sağduyu; yasalar, ahlak ve inanç özgürlüğü üçlüsü tarafından beslenen meşruluk kavramının insanların zihnindeki "muhafazakâr" yansımasıdır" diyede tanımlanabilmekte...

İki tanım arasındaki temel fark ise bazı hallerde "sağduyunun" bilimsel doğrulara aykırı ve/veya karşıt olma durumudur.

Özellikle günlük hayatın belirlediği görüş, düşünüş ve davranış şekilleri ile alınan kararlarda bilimsel gerçekliğin dışına çıkılmaktadır.  Bu temel farka sağlık açısından verilecek en iyi örnek ise bireyin herhangi bir hastalık durumunda tedaviye ulaşmak için gereken tıbbi girişimi yapmayıp kendiliğinden iyileşmeyi beklemek veya kuşkulu tıbbi uygulamalara başvurmaktır...

Görüldüğü üzere beden sağlığımız açısından da sosyal ve ruh sağlığımız açısından da "sağduyulu" olmak önemlidir, kazançtır.

"SAĞDUYUSU" YÜKSEK BİREYLER KİMLERDİR;

  1. Ahlâk felsefesi alanında doğalcılık karşıtı olan realist ve aklıselim kişilerdir,
  2. Güvenilir, dürüst, sabırlı olup aşırılığı sevmezler,
  3. Haksız kazançtan kaçan, ver eli olanlardır, hırsızlık yapmalar,
  4. Hak yemeyen, namus kavramı olan mahremiyete saygı duyanlardır,
  5. Görevi ehline, cezayı hak edene verirler, adalete hükmeder ve adaleti ayakta tutarlar,
  6. İlke ve inançlarını heves ve menfaatlerine tercih ederler, çaresiz kaldıklarında göç ederler,
  7. Müzakere ederler, çokluğu ölçü almazlar, ortak temellere göre karar alırlar,
  8. İyilik tarafındadırlar, kötü duygularını ıslah etmeyi iyi bilirler, bozguncu değildirler,
  9. Savaşı değil barışı öncelikli gören korkusuz, medet ummayı sevmeyen bireylerdir,
  10. Yanlışa karşı düzeni ve doğal ekolojik dengeyi korurlar, kötülüğe karşı iyilikle savaşırlar,
  11. Öfkelerini kontrol eden bağışlayıcı, alay etmeyen, ayıplamayanlardır,
  12. Zalime boyun eğmez, zalimlere arka çıkmazlar ve zulme uğrayanlara yardım ederler,
  13. Kusurları örter, iftira etmez, arkadan konuşmak yerine kişinin yüzüne eleştiri yaparlar,
  14. İnançlara saygılı, kibirli olmayan, nankörlük etmeyen kişilerdir,
  15. Haberin doğruluğunu araştıran, bilgiye ve sürekli öğrenmeye değer veren, zan ve tahmine rağbet etmeyen, öğüt alan ve verenlerdir,
  16. İbret nazarı ile bakan, titiz, tedbirli ve ihtiyatlıdırlar, hain değildirler, kin tutmazlar,

sağlıklı olmanın ve sağlıklı kalmanın başlangıcı doğru ve yanlışı ayırt etmenizden geçiyor..

"Sağduyu" yanı akılcı yargılar bulunma yeteneğini kazanmak için zamana, çabaya ve akıl yürütmeye ihtiyacınız var...

Unutmayın "Sağduyu" sizi risklerin getireceği tehlikelerden korur...