Küresel bir sorun; hepatit...

Dr. Feza Şen 18 Aralık 2019 Çarşamba, 06:50

Hepatit; karaciğerin en sık görülen hastalığı olup A, B, C, D ve E virüsleri ile oluşmakta.

Bu virüsler; siroz, karaciğer yetmezliği ve karaciğer kanserine ilerleyerek ölüme neden olabiliyor...

Dünya Sağlık Örgütü; Mayıs 2016'da viral hepatitler ile ilgili, 2016-2021 global sağlık sektörü stratejisi oluşturarak, global sağlık sektörü stratejisi 2030 itibariyle viral hepatitlerin halk sağlığını tehdit eden bir risk olmaktan çıkarılması olarak belirlemiştir.

Bu doğrultu da Sağlık Bakanlığımız tarafından "Türkiye 2018-2023  Viral Hepatit Önleme Ve Kontrol Programı" yayınlandı. Hepatit A enfeksiyonları kronikleşmez.

Ülkemizde tüm bebeklere Hepatit A aşısı yapılmaktadır.

Ülkemizde de hepatit B  (HBV) ve hepatit C (HCV)virüsü enfeksiyonları önemli bir sağlık sorunudur.

Ülkemizdeki siroz vakalarının %30-40'ından HBV sorumlu iken HCV ise % 25'inden sorumlu,

Karaciğer kanserinin % 40-50'sinden HBV sorumlu iken % 25-30'undan ise HCV sorumlu...

Karaciğer nakli olan vakaların çoğunluğunu Hepatit virüsü ile enfekte olmuş kişiler oluşturuyor.

Ülkemizde Hepatit B hastalarının %12'si durumundan haberdardır

Öncelikle riskli bir grup içinde olup olmadığımızı bilmemiz lazım..

HBV virüsü açısından riskli gruplar kimlerdir:

  1. Sağlık çalışanları ve stajyer öğrenciler,
  2. Hemodiyaliz hastaları, solid organ ve kemik iliği nakli adayları ve alıcıları,
  3. Sık kan ve kan ürünü kullanmak zorunda kalan kişiler,
  4. Madde bağımlıları,
  5. Hepatit B taşıyıcıları ile temas edenlerden aşısız olanlar,
  6. HBsAg pozitif annelerin çocukları,
  7. Çok sayıda cinsel partneri olan ve seks işçileri ile cinsel ilişkide bulunan kişiler,
  8. Eşcinsel/biseksüel erkekler,
  9. Hepatit B dışında kronik karaciğer hastalığı olan kişiler,
  10. Cezaevlerinde ve ıslahevlerinde bulunan hükümlüler ve çalışanlar,
  11. Riskli diş tedavisi ve girişim öyküsü olanlar,
  12. Berberler-kuaförler, manikür-pedikürcüler,
  13. Piercing, dövme yaptırmayı planlayan kişiler,
  14. Zihinsel engelli bakımevlerinde ve yetiştirme yurtlarında bulunan kişiler,
  15. Güvenlik veya sağlık personeli olarak kazalarda ve afetlerde ilk yardım uygulayan kişiler,
  16. HBV sıklığının yüksek olduğu bölgelerden gelen göçmenler.

HCV virüsü açısından riskli gruplar kimlerdir:

  1. 1996'dan önce kan ve kan ürünü alanlar,
  2. Sık kan ve kan ürünü transfüzyonu olanlar,
  3. Damar içi madde kullananlar,
  4. Eşcinsel/biseksüel erkekler, çoklu cinsel partner, seks işçileri,
  5. Diş tedavisi ve tıbbi girişim geçirenler,
  6. Hemodiyaliz hastaları,
  7. Organ nakli olan hastalar,
  8. Ortak kapalı alanlarda yaşayanlar (hapishane, kreş, bakımevi, askeri koğuş vb.),
  9. Aile içi temas riski olanlar,
  10. Ortak 'kişisel hijyenik eşya' kullanım öyküsü olanlar,
  11. Meslek grupları (sağlık çalışanları, berber, beden işçileri, kuaförler vb.),
  12. Ko-enfeksiyon varlığı (HBV, HIV),
  13. Dövme, piercing, toplu sünnet öyküsü olanlar,
  14. Anti-HCV pozitif annelerin çocukları,
  15. İmmunsüpresif hastalar.

Neler yapabiliriz...

  1. Kendimiz riskli bir grupta mıyız bilelim, farkında olalım...
  2. Eğer şüphemiz varsa en yakın aile hekimimize başvurarak tarama testlerimizi yaptıralım.
  3. Tedavi ihtiyacı olan bir durumda isek tedavi olmak için çaba gösterelim, tedaviden kaçmayalım, hastalığımızdan utanmayalım.

Hasta ve riskli grubunda değilsek de nelere dikkat edelim...

  1. Eğer bir sağlık çalışanı yada bulaş riski olan meslek mensubu isek hijyen ve sterilizasyon şartlarına uyalım,
  2. Her berber, kuaföre gitmeyelim,
  3. Etrafımıza bu illet ile alakalı bilgileri verelim,
  4. Piercing, dövme vb yaptırırken bilinçli olalım, elzem değilse yaptırmayalım, çocuklarımızı bu hususta uyaralım,
  5. Madde bağımlısı olmaktan kaçınalım,
  6. Tek eşli olmaya özen gösterelim,
  7. Aşıdan korkmayalım, aşıdan kaçmayalım...

Uyalım, uymayanları uyaralım...