Kovid-19 ile "dünya sağlık politikaları" gözden geçirilmeli...

Dr. Feza Şen 08 Temmuz 2020 Çarşamba, 07:30

Biliyoruz ki; Kovid-19 sonrası zihniyet değişimi kaçınılmaz, değişimi kabul edenler fırsatları yakalar,

Kovid sonrası ben yerine "biz" demeyi bilenler ile hayallerinin peşinde koşanlar, kazanacak,

Salgının öğreticiliğinden ders almalıyız, sağlık ihtiyaçları ertelenemez...

Diye her platformda özellikle de "Dr. Feza Gözüyle" isimli youtube kanalımızdaki yayınlarda söylemiştik.

  1. Kovid-19 sonrası sağlık hizmetlerinde paradigma değişimi olmalı...

Kovid-19 öncesi durumda;

  1. Hastane web sitelerinde bilgilendirme adı altında hastalık satılıyor,
  2. Sağlık sistemleri % 85 tedavi edici hizmet veriyor,
  3. AB ülkelerinde sağlıkta israf oranı %20 civarında... olduğu bilinmekte idi.. Ve

Mevcut sistemlerin yeterli olmadığı Kovid-19 esnasında dünyanın gelişmiş ülkelerinde de görüldü.

Değişim nasıl olmalı dersek;

  1. Yeni dönemde tedavi temelli değil halk sağlığı odaklı modeller sağlık politikalarını belirleyecek,
  1. Koruyucu sağlık temelli hizmet sunumları değer kazanacak,
  2. Kazançlar sağlıklı yaşamdan olacak,
    • Sağlıklanma Merkezi diye farklı bir organizasyon hayatımıza girmeli,
  3. Özel Sağlık Sigortaları, hastalık sigortası olmaktan öteye gitmelidir.

Sağlık hizmeti sunumunda koruyucu sağlık çok daha önemli olacağından ve günümüzde artan bulaşıcı olmayan kronik hastalıkların tedavi maliyetleri nedeniyle de tüm dünyada daha güçlü bir Aile Hekimliği sistemi gelişmelidir. Belki de bu manada;

  1. Sağlık hizmetlerinin sunumunda "Bütünleşik Sağlık Modelleri" doğabilir.
    • "Aile Tıp Merkezleri" diyebiliriz bu modele...
  2. Hastanelerde de model değişikliği olmalı, hastane yatakları her an yoğun bakım yataklarına dönüşebilmeli, her türlü salgın ortamında bile ayrılmış alanlarda cerrahi hizmet veren hastane kavramı öne çıkmalı, ayakta tedavi ile yatarak tedavi belki de ayrılmalı..

  1. Kovid-19 sonrası büyüyen pazar "teletıp..."

Pandemilerde hastanelere olan yoğun başvuruların yönetilmesi ve acil olmayan sağlık şikâyetlerinin de ivedi çözülebilmesinin yolunun teletıp olduğu görüldü.

  1. Hastane bağımlı sistemler zaman ve mekândan bağımsız sağlık hizmetinin sunulduğu sistemlere dönüşecek,
  2. Sağlık hizmeti sunumunun yeniden planlanmasında nerede ve nasıl sorularına cevap aranmalı,
  3. İşte bu dönüşümde sağlıkta dijitalizasyon olmazsa olmaz,
  4. Konsültasyonların dışında e-hekim, e-konsültasyon, giyilebilir teknolojiler ile e-takip / tedavi yeni tanışacağımız kavramlar arasına girdi bile,
  5. Hastalığa spesifik,  e-sağlık uygulamaları yapan bağımsız merkez yatırımlarının da önü açılmalı,
  6. Yapay zekanın gelişimi; tıpta uzmanlık dalları arasındaki sınırları yumuşatabilir, ileride kompact uzman branşları olabilir..
  7. E nabız bir Türkiye başarısıdır,
    • E nabız ile veri anonimleşmesi ve veri analizi yaparak,  yeni sağlık politikaları üretilmeli ve Sağlıkta İnovasyon Merkezi açılması desteklenmelidir..

  1. Kovid-19 sonrası sağlık hizmet sunumunda "Rekaberlik" önemli...

Pandemi de güçlü özel sektörü olan ülkelerin başarısı da görülmüştür, Güney Kore, Japonya, Almanya gibi.. Buradan çıkacak sonuç tüm ülke sağlık sistemleri için aynıdır.

Sağlık Hizmetlerinin sunumunda kamu ve özel birlikteliğin önemli olduğudur... Ülkemiz de de;

  1. Özel sağlık sektörü kendini savunamıyor, yaptığı işleri güzel anlatamıyor, Aynı işleri yaparak farklı olunmaz, Bilim siyasetçisi olmalılar, bilim sağlık diplomasisi yapılmalı,
  1. Pandemi fırsattır, Özel Sağlık Sektörünün gelişimi için; İnovasyon, İşbirliği, İhracat şart..
  2. Özel Sağlık Sektörü; yatırımlarını devam ettirebilmek için işbirliklerini artırmalı, belki de kooperatifleşmeye dönüşmelidir...

  1. Kovid 19 sonrası Medikal Endüstri önemli bir sektör olmuştur...
  1. Dünya da silah harcamaları 1,9 trilyon$ iken sağlık pazarı 9 trilyon$'dır.
  2. Sağlık; hizmetin sunumu, tedarik, cihaz, yazılım, genetik, biyoteknoloji, sağlık turizmi vb gibi birçok paydaşı bünyesinde barındıran bir "Medikal Endüstridir." 
  3. Kovid sonrası, sağlık ve medikal kapasitenin stratejik bir unsur olduğu görülmüştür.
  4. Bigdata, teletıp ve biyoteknoloji; birlikteliğini sağlayan ülkeler, dünya sağlık devi olabilir...

  1. Kovid 19 sonrası Sağlık Turizmi tanım değiştirecek mi?

Son yıllarda önem kazanan Sağlık Turizmi; Kovid-19 pandemisi ile belirsizlik yaşayacaktır ama önemini kaybetmeyecektir. Öncesinde hastalar mobil iken başka ülkelere giderken yeni dönemde belki de tıp ekipleri mobil olacak ve hastanın bulunduğu ülkeye giderek hizmet sunabilecektir.

Türkiye olarak bu pastadan pay almaya devam etmek istersek;

  1. Napolyon'un dediği gibi "dünya bir ülke olsa başkenti İstanbul olurdu" sözünden hareketle
  1. İstanbul; yenidünyanın bilim ve sağlık merkezi olmalı....