Kovid-19'da güncel haberler

Dr. Feza Şen 09 Eylül 2020 Çarşamba, 06:30

Yaz dönemi ve tedbirlerin azalması ile Kovid-19 hasta sayısı dünyada her geçen gün artıyor.

Hekim olarak bizlerde uluslararası platformlardaki Kovid-19 haberlerini başta Dünya Sağlık Örgütü ve BBC ve diğer haber kuruluşları başta olmak üzere birçok kaynaktan takip etmeye özen gösteriyoruz.

Aşı dağıtımında tehlikeli açıklamalar...

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından Ağustos 2020 sonunda yapılan açıklama ile de aralarında ülkemizin de bulunduğu bir çok ülke de 173 farklı aşı çalışması yapıldığını da biliyoruz...

Bu aşılardan 8 tanesi ise klinik araştırma fazı olan 3. faza geçti.

Aşıların 3. faz denemelerinin başlaması ile birlikte üretilen aşıların nasıl dağıtılacağı hususu ise belirsiz...

BBC kaynaklarından ulaştığımız haberde, WHO tarafından yürütülen aşı çalışması COVAX adlı ortak girişimi destekleyen, Salgınlara Hazırlık Inovasyonları Koalisyonu (CEPI) adlı kuruluşun başkanı Richard Hatchett, "ABD ve diğer zengin ülkelerin, diğer ülkeler aleyhine olacak şekilde şimdiden ilk dozları kendileri için ayırmalarının kaygı verici olduğunu" ifade etti.  AFP ajansına konuşan Hatchett, " Aşının sınırlı miktarda mevcut olacağı ilk aşamada küresel olarak eşit paylaşılması gerekiyor, bu sebeple bir avuç ülkenin 2021'in ilk yarısında var olan aşının tümünü almaması hususunda küresel liderleri ikna etmeliyiz" açıklamasında bulundu.

COVAX girişim 2021'de iki milyar doz aşının ülkeler arasında eşit ve adil olarak dağıtılmasını amaçlıyor.

Kovid-19 ile toplumlar şişmanlıyor...

Kovid-19 ile evden çıkma yasakları, spor salonu ve benzeri yerlerin kapanması neticesi toplumda hareket yapanların sayısı azaldı.

Hareket seviyesini takip eden uygulama olan "Fitbit'e" kayıtlı mart - haziran aylarında dört milyon kullanıcının verilerine göre 2020'de atılan adımların bir önceki yıla göre yüzde 20 azaldığı görüldü.

Ve dünya çapında adım sayısı en çok düşen ülkelerin başında Meksika geliyor.

Ölüm verilerine göre de Meksika 3. sırada yer alıyor.

Brezilya'nın önde gelen üniversitelerinden olan UFMG (Minas Gerais Federal Üniversitesi) 10 kişiden dördünün kilo aldığını ortaya koydu.

İtalya, Fransa, İngiltere ve İsrail de vatandaşlarının kilo aldığını belirten ülkeler arasında...

Bu durumun sağlık açısından kaygı oluşturduğunu aktaran Dünya Sağlık Örgütü (WHO) de insanları evlerinde egzersiz yapmaları için teşvik eden kampanyalar düzenliyor.

Hepimiz biliyoruz ki birçok kronik ölümcül hastalıkların temelinde Obezite var.

Sağlık için "hareket, hareket, hareket" ilkesini hep hatırlamalıyız...

Obezlerde, Kovid-19 çok daha riskli hale geliyor

Tıbbi bilimsel gerçekler; aşırı şişmanlık, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, akciğer problemi olanlarda birçok hastalığın daha ciddi seyrettiğini gösteriyor.

Tıbbi açıdan Metabolik Sendrom tanısı koymak için Obezite, Diyabet veya Prediyabet, Hipertansiyon, Hipertrigliseridemi, düşük HDL kollesterol seviyesi kriterlerinden üçünün olması yeterli...

Diabetes Care dergisinde yayınlanan çalışmada:

  1. Metabolik Sendromu olan ve Kovid-19 geçiren hastalarda yoğun bakım, ventilasyon cihazına bağlanma, ARDS (ani solunum sıkıntısı) ve ölüm oranları karşılaştırıldı.

Araştırma; Mart / Nisan 2020 tarihlerinde New Orleans'daki iki hastaneden alınan veriler ile yapıldı. Katılımcıların % 57'si kadın, yaş ortalaması 61, % 80'i hipertansiyonlu, % 65'i obez, % 54'ü diyabetli, % 39'unda da HDL kollseterol seviyeleri düşük ve katılımcıların genel popülasyonunda Metabolik Sendrom olanların oranı ise % 66 olarak tespit edilmişti.

Çalışmada "Metabolik Sendrom tanısı olan" ve Kovid -19'a yakalanan hastaların;

  1. % 56'sına yoğun bakım gerektiği,
  2. % 48'inin ventilasyon cihazına bağlandığı,
  3. % 37'sinde ARDS geliştiği,
  4. % 26'sında ölüm gerçekleştiği,
  5. Bu verilerin normal sağlıklı insanlardan 5 kat daha fazla olduğu,
  6. Normal insanların Metabolik Sendrom hastalarına göre 3,4 kat daha az ölüm riski içerdiği görüldü. Çalışma; New Orleans, LA Tulane Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde Doç. Dr. Joshua Denson' ait. (Kaynak; https://www.medicalnewstoday.com/articles/link-found-between-metabolic-syndrome-and-worse-covid-19-outcomes)
  7. Ayrıca, Dünya Bankası'nın 26 Ağustos'ta yayımladığı küresel veriler üzerinden yapılan analize göre Obezite Kovid-19 yüzünden ölüm ihtimalini yüzde 50 artırıyor.

Hayatını kaybedenlerin % 70'inden fazlasını Hipertansiyon, Diyabet ya da Obezite gibi sağlık sorunu yaşayan kişiler oluşturdu.

Şişmanlık hali Kovid-19 öncesinde tehlikeli idi, Kovid-19 ile daha da tehlikeli oldu...

Kovid-19'dan korunmak için; mutlaka;

  1. Maskelerimizi takalım,
  2. Sosyal mesafemizi koruyalım,
  3. Mutlaka spor yapmaya, kas kitlemizi korumaya ve
  4. D vitamini düzeyimizi yüksek tutmaya dikkat edelim...