Kovid-19 aşısı 3. faz denemelerinde stratejik ülke Türkiye

Dr. Feza Şen 02 Eylül 2020 Çarşamba, 06:30

Yaklaşık 25 milyon bulaş yapan Kovid-19 Pandemisini yok edecek aşı en büyük beklentimiz...

Dünyadaki tüm araştırmacılar, pandemiye sebep virüse aşı bulmak için çabalıyorlar.

3. faz; aşı klinik araştırmalarının insan üzerindeki sonuçlarının görüldüğü aşama olup "aşı bulundu"  müjdesini de verebilecek çalışma aslında..

Önceki 1. Ve 2. fazlar umut olabilir ama çözüm olabileceklerini göstermez...

Kovid-19 pandemisinin tükenmesini beklerken tekrar alevlendiğini hissedince aşı çalışmaları nasıl gidiyor diyerek dünya ve ülke basınına yansıyan haberlere de baktık..(https://www.raps.org/news-and-articles/news-articles/2020/3/covid-19-vaccine-tracker )

İlk haber Rusya'dan geldi...

Moskova'daki Gamaleya Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen Sputnik V aşısı, Rusya Sağlık Bakanlığı tarafından da onaylandı. Duyurulan bu aşı; Gam-Covid Vac olarak bilinen aşıdan geliştirildi.

Rusya, aşının 40 bin kişi üzerinde deneneceğini duyurdu.

Dünyada aşı geliştirmek için yapılan çalışmalar...

Aşının geliştirilmesi için USA'da farklı ortaklıklarda yapıldı. OWS (Warp Speed Operasyonu); Kovid-19 aşılarının, terapötiklerinin ve teşhislerinin geliştirilmesini, üretimini ve dağıtımını hızlandırmaya yönelik ulusal bir program. OWS; kamu ve özel bir işbirliği kuruluşu olup bu bünyede USA Ulusal Sağlık Enstitüleri Kovid-19 aşısı geliştirmek için yaklaşık 18'den fazla biyofarmasötik şirket ile işbirliği yaptı.

COVAX girişimi ise Gavi, Salgın Hazırlık Yenilikleri Koalisyonu (CEPI) ve WHO tarafından yönetilmekte...  

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus; bu aşı çalışmalarına 172 ülkenin katıldığını ifade ederken ABD, Rusya ve Çin'in ise dâhil olup olmadığına açıklık getirmedi.

Inovio, Moderna, CureVac, Institut Pasteur / Merck / Themis, AstraZeneca / University of Oxford, Novavax, University of Hong Kong, Clover Biopharmaceuticals ve University of Queensland / CSL firmaları da COVAX girişiminin bir parçasıdır. COVAX girişimin amacı; aşı üreticileriyle beraber düşük maliyetli Kovid-19 aşısı bulmak..

Aşı denemelerinde ön alım hakkı ile satış...

Bu arada birkaç gün önce de dünya ve ulusal basına yansıyan bir haber de COVAX girişiminin bazı kayıtlarına ulaşan Reuters Ajansı tarafından "COVAX'ın varlıklı ülkelere aşıyı rezerve etme ve satın alma hakkı sunulduğunu" duyurmuştu. Amaç ise aşı çalışmalarına ilgi çekebilmek ve finansman açısından da rahatlatmak...

USA'da üçüncü faz çalışmaları için araştırmalara fon vereceğini duyurdu..

USA yönetimi de OWS kapsamında 3. faz için üç aşı adayına fon verebileceğini duyurdu.

Bunlar; Moderna'nın mRNA-1273, Oxford Üniversitesi ve AstraZeneca'nın AZD1222'si ve Pfizer ve BioNTech'in BNT162'si.

  1. FDA tarafından yayınlanan kılavuzlara göre de aşının Kovid-19'a karşı kullanımının yetkilendirilmesi için en az % 50 etkili olduğunun placebo çalışmaları ile gösterilmesi gerekiyor.

Ülkemizde 3. faz Kovid-19 aşısı deneme çalışması yapılacak....

Rusya'da üretilen Kovid-19 aşısının Türkiye'de de deneneceği Sağlık Bakanlığı tarafından açıklamıştı.

Geçtiğimiz haftada Cumhuriyetimizin ilk tıp fakültesi olan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalının da içinde olduğu dokuz merkezde, "BioNtech ve Pfizer" tarafından geliştirilen aşının 3. faz çalışmaları için bu tarihi göreve istekli 1000'e yakın gönüllü arandığını ve yapılacak çalışmanın Sağlık Bakanlığı ve Etik Kurul onaylarını aldığını duyduk...

Bu aşının 3. faz çalışması için seçilen ülkeler;  ABD, Almanya ve Türkiye...

Yine Demirören Haber Ajansına İstanbul Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tufan Tükek tarafından yapılan açıklamada da BioNtech- Pfızer tarafından geliştirilen aşının İstanbul Tıp Fakültesi koordinasyonunda yürütüleceği açıklamasını da okumuştuk...

Tabi bu duyumlar umutlarımızı artırıyor...

Kovid-19 aşı denemelerinde hem Rus hem de USA tarafından fonlanan aşının ülkemizde denenecek olması da ülkemizin stratejik büyüklüğü açısından önemli diye düşünüyorum...

İlk müjdenin Türkiye'den olması ayrı bir gurur kaynağı olacaktır...