Hastalar; başvuru "şikâyet" haklarını nasıl kullanabilir...

Dr. Feza Şen 08 Kasım 2017 Çarşamba, 06:27

Hasta Hakları Yönetmeliğinin 42. Maddesine göre; "Hastanın ve hasta ile ilgili bulunanların, hasta haklarının ihlali halinde, mevzuat çerçevesinde her türlü müracaat, şikâyet ve dava hakları vardır."

Sağlık hizmetinden yararlanan bireyler olumsuz durumlar ile karşılaştığında konu ile ilgili olarak "Başvuru Haklarını" kullanabilirler.

Başvuru hakkı 3 şekilde kullanılabilir.

  1. İdari Başvuru: Hasta hakları uygulamalarının yürütülmesi amacıyla sağlık kurum ve kuruluşları Hasta Hakları Birimleri oluşturulmuştur.

Mağdur olduğunu düşünen hasta öncelikle olayın olduğu sağlık kurumun Hasta Hakları Birimine ve/veya o sağlık kurumunun bağlı olduğu ve denetlendiği üst idareye başvurmak yolu ile bu hakkını kullanabilir.  Üst idareye başvurmak isteyen hastalarımız; direk olarak Sağlık Bakanlığının SABİM (Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi)'ne de başvurabilirler.

Özellikle idarenin doğrudan ya da dolaylı sorumluluğu içindeki konularda hızlı çözüme ulaşılması açısından öncelikli bir tercihtir. Burada önemli olan başınıza gelen mağduriyetin derecesidir. Sağlık hizmetinden yararlanırken karşılaştığınız ve hak etmediğinizi düşündüğünüz işlemler ile sağlık hizmetlerinin kusurlu olduğunu düşündüğünüz durumlarda sizi kolayca çözüme götürür.

Bu başvurunun yazılı yapılması gereklidir. Yazılı başvuru yapılırken dilekçe verilmesinin kural ve usullerine dikkat edilir. Verilen yazılı başvuru idari usullere uygun soruşturulur ve sorumlular hakkında mevzuatta belirlenen yaptırımlar uygulanır.

  1. İlgili Sağlık Personeli Hakkında Meslek Odalarına Başvuru: Bu yol mesleki denetim ve sorumluluklar için kullanılabilir.

Bu başvuru da sağlık hizmeti sunan profesyonel kişinin mesleki yönden değerlendirilmesi ve denetlemesi yapılır.

Bu yol bireyin sağlık kuruluşunda karşılaştığı idari süreçlerdeki sıkıntılarına mesela randevu esnasında bekletilmesine ya da hasta karşılama esnasında karşılaştığı iletişim eksiklikleri ve benzeri durumlarda direk çözüm oluşturmaz.

Hekim ve diğer sağlık personellerinin meslekleri ile ilgili soruşturmalar da kamu niteliğindeki meslek örgütleri de soruşturma yapabilir ve kendi mevzuatlarında belirlenen yaptırımları ilgili hekim ya da sağlık personeline uygulayabilir.

  1. Adli Başvuru Hakkı: Özellikle bir tıbbi hata yaşayan, bireyin sağlığında olumsuzluk yaratan bir durum oluşturan ve bireyin bundan sonraki yaşamını da etkileyebilecek bir durum ile karşılaşılması hallerinde mutlaka başvurulması gereken bir yoldur.

Savcılıklara yapılan başvuru ve suç duyurusu ile olay hakkında cezai yargılama istenir. İlgili mahkemeler tarafından ceza yasalarında belirlenen kusur ve suçlarla ilgili olarak değerlendirme yapılır.

Cezai değerlendirmelerin neticesinde kusurun yarattığı mağduriyet açısından tazminat amaçlı hukuki yargılama yapılması da istenir.

Ayrıca hastalarımız Hasta Hakları Yönetmeliğinin 43. Maddesi gereği "Hasta haklarının ihlali halinde, personeli istihdam eden kurum ve kuruluş aleyhine maddi veya manevi veyahut hem maddi ve hem de manevi tazminat davası açılabilir."

Hastanın Şikayet Hakkını Kullanırken Dikkat Etmesi Gerekenler:

Sağlık hizmetinden yararlananların yaşadıkları olumsuz olayın derecesine göre tüm yolları birlikte ya da ayrı yarı kullanma hakları vardır. Önemli olan kusurun, mağduriyetin ve olaya sebebiyet verenlerin hukuka uygun ve hukukun üstünlüğü çerçevesinde işlem görmesidir.

Bu amaçla Hasta Hakları Yönetmeliğinin 42/A maddesi " Hastanın Uyması Gereken Kuralları" tanımlamıştır.  Buna göre; "Hasta sağlık hizmeti alırken aşağıdaki kurallara uyar:

a) Başvurduğu sağlık kurum ve kuruluşunun kural ve uygulamalarına uygun davranır ve katılımcı bir yaklaşımla teşhis ve tedavi ekibinin bir parçası olduğu bilinciyle hareket eder.

b) Yakınmalarını, daha önce geçirdiği hastalıkları, gördüğü tedavileri ve tıbbi müdahaleleri, eğer varsa halen kullandığı ilaçları ve sağlığıyla ilgili bilgileri mümkün olduğunca eksiksiz ve doğru olarak verir.

c) Hekim tarafından belirlenen sürelerde kontrole gelmeli ve tedavisinin gidişatı hakkında geri bildirimlerde bulunur.

ç) Randevu tarih ve saatine uyar ve değişiklikleri ilgili yere bildirir.

d) İlgili mevzuata göre öncelik tanınan hastalar ile diğer hastaların ve personelin haklarına saygı gösterir.

e) Personele sözlü ve fiziki saldırıya yönelik davranışlarda bulunmaz.

f) Haklarının ihlal edildiğini düşündüğünde veya sorun yaşadığında hasta hakları birimine başvurur."

Sağlık Kuruluşlarındaki sorunlarla ilgili olarak Hasta Hakları Birimlerine yazılı olarak, konuşarak, mesaj göndererek, arayarak, mail atarak şikâyetler gündeme getirilebilir.

Takip edeceğiniz başvuruların yazılı yapılması önemlidir. Öneriler, tavsiyeler sözlü yapılabilir. Hasta Hakları Birimleri ve Kurulları gizlilik esası ile çalışır ve sizin bilgilerinizi paylaşmaz...

Gereksiz şikâyetler ile de Hasta Hakları Birimlerinin iş yükünü artırmamak önemlidir.