Gereksiz zayıflama ameliyatı; ölüm nedeniniz olabilir...

Dr. Feza Şen 25 Ekim 2017 Çarşamba, 06:02

Obezite yani aşırı kilo sorunu dünyada salgın haline gelince sağlıklı çözümler yerine hızlı çözüm arayışları da arttı. Sonuç; mide küçültücü operasyonlarda da sayıca artışlar oldu. Dünyada 500 binden fazla kişinin mide küçültücü ameliyat olduğunu biliyoruz.

Obezite; aşırı şişmanlığın tedavisinde öncelikle kişiye özgü beslenmenin planlanması, egzersiz tedavisi ve davranış değişikliği tedavisi uygulanır. 

  • Kişi morbid obez denilen ölümcül şişmanlık düzeyinde ise,
  • Öncelikli dâhili çözümler ile istenilen kadar kilo verilemiyorsa,
  • Bireyin şişmanlığı ile birlikte diyabet, uyku apnesi, hipertansiyon, gut, metabolik sendrom, kalp damar hastalığı, karaciğer yağlanması ve benzeri ikincil hastalıkları da var ve çözülemiyorsa uzmanlaşmış hekim tarafından ilaç tedavisi ve/veya cerrahi tedavi yapılabilir.  

Sağlık Bakanlığı hastanelerinde belirlenen bir teşhis tedavi algoritması ile bu ameliyatlar yapılıyor. 

Özel Sağlık Kuruluşlarında Morbid Obez (ölümcül şişmanlık) sınırında olmayan, sosyal endikasyonu olan hastaların ameliyata onay vermesi durumlarında yapılan mide küçültücü ameliyat sayılarında ciddi artışlar var. Son bir yıl öncesinde 30-40 bin liraya yapılan ameliyatların fiyatları 8-10 bin liralara kadar geriledi. Uzmanlara göre hasta, ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası çok iyi takip edilirse, ölüm riski yüzde 1'in altında.

Zayıflama ameliyatları sonrasında ölümcül olayların gelişmesi kabul edilemez bir sonuçtur.

Zayıflama ameliyatların ölümcül sonuçlara yol açmaması için 3 husus çok önemlidir.

  • Hastanın durumu; kişi de organ yetmezliği var mı, yaşı uygun mu, başka bir sağlık problemi var mı, metabolizması bu operasyonu kaldırabilir mi ve beden kitle endeksi 40 ve üzeri mi?
  • Bu ameliyatı yapacak cerrah ehil mi ve
  • Ameliyatın yapılacağı sağlık kuruluşu; ameliyat sonrası oluşacak bir komplikasyonu çözebilecek düzeyde tıbbi donanım, araç, gereç ve yoğun bakım koşullarına sahip mi, sağlık kuruluşunda hasta güvenliği prosedürleri uygulanıyor mu?

78 kilo genç kızımızın mide küçültücü ameliyat sonrası ölmesi de Sağlık Bakanlığını harekete geçirdi. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 2017/17 sayılı genelgesi ile Mide Küçültücü Ameliyatların yapılması hususunda dikkat edilmesi gereken kuralları yayınladı.

Bu kuralları okumadan kesinlikle ameliyat olmayınız...

1- Obezite cerrahisi uygulayacak cerrah; bariyatrik cerrahi yaklaşımları ve ileri laparoskopik tekniklerini uygulama konusunda bilgili ve deneyimli olmalıdır.

2- Obezite cerrahisi uygulanması kararı, cerrahi uygulamayı yapacak ilgili cerrahi uzmanın muayenesi sonrasında; endokrinoloji/dâhiliye, akıl ve ruh sağlığı hastalıkları ile anestezi ve reanimasyon uzmanının konsültasyonu sağlanarak alınmalıdır. Hastanın tıbbi durumunun gerektirdiği durumlarda kardiyoloji, göğüs hastalıkları ile fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanının ve gerektiğinde ilgisine göre diğer uzmanlık dallarının da konsültasyonları istenebilir.

3-Obezite cerrahisi uygulanmasına karar verilen kişiler, operasyon öncesinde; uygulanacak cerrahi prosedürler, fayda ve zararları ile olası ameliyat riskleri hakkında bilgilendirilmelidir.

4- Obezite cerrahisi uygulamalarının yapılacağı sağlık tesislerinin; ameliyat öncesi gerekli değerlendirme ve konsültasyonların yapılabileceği yeterlilikte uzman tabip ve donanım altyapısı imkânlarına sahip olması ve bünyesinde ameliyat sonrası dönemde oluşabilecek komplikasyonların zamanında ve etkili bir şekilde yönetilebileceği, ilgili mevzuatına göre tescili yapılmış üçüncü seviye erişkin yoğun bakım servisi ve endoskopi ünitesi ile obezite şartlarına uygun alt yapı ve cerrahi donanım şartlarını haiz ameliyathane bulunmalıdır.

5-Sağlık tesisi bünyesindeki yatak, sedye, ameliyat masası ve benzeri donanım bakımından obez hastalara uygun olarak yapılandırılmış olmalıdır.

6- Obezite cerrahisi uygulanan hastanın, ameliyat öncesi ve sonrası beslenme, egzersiz ve psikolojik danışmanlık vb. programlarının düzenlenmesi, idame tedavisinin sağlanması ve periyodik olarak takip ve kontrollerinin yapılmasından uygulamayı yapan cerrah ve ilgili sağlık tesisi yönetimi müteselsilen sorumludur.

7- Obezite cerrahisi uygulamalarının yukarıda vurgulanan usul ve esaslara uygun olarak yürütülmesinden sağlık müdürlükleri ve ilgili kamu sağlık tesisleri yöneticileri sorumlu ve yetkilidir. Aynı şekilde üniversitelere ve özel sektöre ait sağlık tesislerinin yöneticileri/mesul müdürleri ile uygulamayı yapan sağlık tesislerinde görevli cerrahi ekipler hizmetlerin, bu Genelge hükümlere uygun olarak sunulmasından birinci derecede ve müteselsilen sorumludur. İşbu Genelge hükümlerine aykırı uygulamaların tespiti halinde sorumlular hakkında işlem yapılacaktır.

Öncelikle Sağlık Bakanlığına teşekkür ediyoruz. Bu düzenleme ile Zayıflama Ameliyatları yapılması hususu kontrol edilebilir olacaktır.

Ayrıca Sağlık Bakanlığı tarafından bu ameliyata karar verilen kişilerin 40 ve üzeri beden kitle indeksine sahip olması ikincil organ hasarı olmaması ve benzeri diğer tıbbi durumların kriterize edilerek teşhis tedavi algoritması olarak düzenlenmesinde de fayda olduğu kanaatindeyim.