Hava Durumu

Namık Kemal: Türk edebiyatının ve düşüncesinin öncü ismi

Namık Kemal, Türk edebiyatının ve düşüncesinin en önemli isimlerinden biridir. Tanzimat Dönemi'nin önde gelen temsilcilerinden olan Namık Kemal, şiir, tiyatro, roman, makale, eleştiri gibi pek çok türde eser vermiştir.

Haber Giriş Tarihi: 21.12.2023 17:30
Haber Güncellenme Tarihi: 21.12.2023 17:30
Kaynak: Fethiye AKIN
Namık Kemal: Türk edebiyatının ve düşüncesinin öncü ismi

Namık Kemal, Türk milliyetçiliğinin öncülerinden, Genç Osmanlı hareketi mensubu, gazeteci, devlet adamı ve şairdir. Yurtseverlik, özgürlük, ulus kavramlarına bağlı bir Tanzimat aydınıdır. Bu kavramları Türk düşün hayatına ve edebiyatına sokan kişi kabul edilir.

HAYATI VE ESERLERİ

21 Aralık 1840 tarihinde Tekirdağ'da dünyaya gelen Namık Kemal, ilköğrenimini Tekirdağ'da, ortaöğrenimini ise İstanbul'da tamamlamıştır. 1859 yılında Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'ye (Günümüzde İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi) kaydolmuş ancak bir yıl sonra eğitimini yarıda bırakarak Mekteb-i Hukuk'a (Günümüzde İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi) geçmiştir. 1862 yılında Mekteb-i Hukuk'tan mezun olan Namık Kemal, bir süre Gümrük Kalemi'nde memur olarak çalışmıştır.

1863 yılında İbrahim Şinasi ile birlikte "Tasvir-i Efkâr" gazetesini çıkaran Namık Kemal, bu gazetede Tanzimat Dönemi'nin ilk siyasal yazılarını kaleme almıştır. 1867 yılında "Şark Meselesi" üzerine yazdığı bir makale nedeniyle gazetenin kapatılmasıyla birlikte Paris'e kaçmak zorunda kalan Namık Kemal, burada "Muhbir" ve "Hürriyet" gazetelerini çıkarmıştır.

1870 yılında İstanbul'a dönen Namık Kemal, "Diyojen" dergisinde imzasız fıkralar yazmış ve 1872 yılında "İbret" gazetesini çıkararak yeniden muhalefete başlamıştır. 1873 yılında "Vatan yahut Silistre" adlı oyunu sahneye konduğunda çıkan ayaklanmalar nedeniyle Namık Kemal ve arkadaşları sürgüne gönderilmiştir.

Mağusa ve Midilli'de sürgün hayatı yaşayan Namık Kemal, bu dönemde "Cezmi", "Celaleddin Harzemşah" gibi roman ve tiyatro eserlerini yazmıştır. 1878 yılında Midilli'den ayrılarak İstanbul'a dönen Namık Kemal, bir süre sonra II. Abdülhamit'e karşı çıkan bir tehdit beyti yazdığı gerekçesiyle tutuklanmış ve Girit'e sürgüne gönderilmiştir.

1879 yılında Midilli'ye mutasarrıf olarak atanan Namık Kemal, buradaki görevi sırasında adanın kalkınması için önemli çalışmalar yapmıştır. 1882 yılında "Celaleddin Harzemşah" adlı tiyatro eseriyle Osmanlı Devleti tarafından ödüllendirilen Namık Kemal, 1884 yılında Rodos ve 1887 yılında Sakız Adası'na mutasarrıf olarak atanmıştır.

2 Aralık 1888 tarihinde Sakız Adası'nda hayatını kaybeden Namık Kemal, Türk edebiyatının ve düşüncesinin en önemli isimlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

SANAT ANLAYIŞI

Namık Kemal, "toplum için sanat" anlayışına bağlı bir sanatçıdır. Eserlerini halkın anlayabileceği sade bir dille yazmayı amaçlamıştır. Divan edebiyatının süslü-sanatlı düz yazısı yerine, belli bir düşünceyi iletmeyi amaçlayan yeni bir düzyazıyı kullanmıştır.

ŞİİRLERİNDE İŞLEDİĞİ KONULAR

Şiirleri biçim bakımından eski, konu bakımından yenidir. Yurt, ulus, özgürlük gibi konuları işlemiştir. Ayrıca şiirlerinde mücadeleci tipte bir insan yaratmıştır.

TİYATRO ESERLERİ

Namık Kemal, tiyatroyu "eğlencelerin en faydalısı" olarak nitelemiş, halkın eğitilmesinde okul gibi görmüştür. Sahne dili ve tekniği yönünden başarılı yapıtlar vermiştir. Tiyatrolarının hepsi dram türündedir.

ÖNEMLİ ESERLERİ

Şiir: "Vatan Yahut Silistre", "İntibah", "Cezmi", "Murabba"Tiyatro: "Vatan Yahut Silistre", "Celaleddin Harzemşah", "Kara Bela", "Gülnihal", "İbtisam"Roman: "Cezmi"Makale: "Hürriyet Kasidesi", "İbret"

ETKİLERİ

Namık Kemal, Türk edebiyatının ve düşüncesinin gelişiminde önemli bir rol oynamıştır. Eserleri, sonraki nesiller tarafından büyük ilgi görmüş ve Türk edebiyatında yeni bir çığır açmıştır.

Kaynak: Fethiye AKIN

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.