Bursa’da olağanüstü kuraklık! Ekosistem çöküyor

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün son 6 aylık raporuna göre, “olağanüstü kuraklık” yaşanan iller arasında yer alan Bursa’da, özellikle kırsal bölgelerdeki sulama kaynakları alarm vermeye başladı.

Bunlardan biri olan ve Mudanya’nın Çınarlı, Mirzaoba, Kaymakoba ve Orhaniye mahallelerinde tarım arazilerini sulamak için kullanılan Çınarlı Göleti, neredeyse tamamen kurudu.

42 yıldır bölgedeki tarımsal üretimin can damarı olan göletin su seviyesi, metrelerce çekildi. Suyun hızla azalmasıyla birlikte balık ölümleri baş gösterdi; göletteki ekosistem adeta çökmeye başladı.

Bursa Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Efsun Dindar, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, durumun son derece kritik olduğunu belirtti:

“Çınarlı Göleti maalesef bataklığa dönüşme noktasına gelmeyecek kadar bile suyu barındırmıyor. Balık ölümleri başladı ve oradaki ekosistem ciddi bir tehlike altında. Su bütçesi kontrolsüz kullanıldı, iklim değişikliği ve kuraklık etkisiyle artık su neredeyse tamamen bitti.”

Dindar, göletteki çekilmenin sadece kuraklıktan değil, kontrolsüz sulama ve kaçak su çekimlerinden de kaynaklandığını vurguladı.

Tarımsal faaliyetlerde göletten bilinçsiz su kullanımı, buharlaşma ve yağış yetersizliğiyle birleşince, göletteki su dengesi geri dönülmez biçimde bozuldu.

“Su miktarının belli bir seviyenin altına inmesi, hem tarımsal sulamayı hem de su canlılarının yaşamını riske sokuyor. Mikroorganizmalar dahil birçok canlı türü şu an hayatta kalma mücadelesi veriyor.”

Doç. Dr. Dindar ayrıca, Marmara Bölgesi’nin son 10 yılda yaklaşık yüzde 10 daha az yağış aldığını belirtti. Kar yağışlarının azalması, özellikle gölet ve barajların beslenmesini durma noktasına getirdi.

“Kar yağışı olmazsa, göletlere can suyu sağlanamaz. Kışın yağışsız geçmesi, önümüzdeki dönem için umut verici görünmüyor.”

Uzmanlara göre, kısa vadede gölete hayat verecek miktarda bir yağış beklenmiyor.

Bu da tarımın yanı sıra ekolojik sistemin de ciddi tehdit altında olduğu anlamına geliyor.

Dindar, acil önlemler alınması gerektiğini vurgularken, çiftçilere de önemli uyarılarda bulundu:

“Artık kaçak su çekimine kesinlikle izin verilmemeli. Aksi halde sadece tarım değil, doğa da tamamen kaybedilecek. Balıkların ve mikro canlıların yaşam hakkını da göz önünde bulundurmalıyız.”

Uzmanlara göre su krizine karşı kısa ve uzun vadeli çözüm önerileri şöyle sıralanıyor.

Kontrollü ve denetimli sulama sistemlerinin kurulması, Göletlerde su yönetimi planlarının revize edilmesi, Kaçak su kullanımının önlenmesi ve cezai yaptırımların artırılması, Yağmur suyu hasadı gibi alternatif kaynakların geliştirilmesi, Çiftçilere su tasarrufu ve sürdürülebilir sulama hakkında eğitimler verilmesi

Bursa’da yaşanan bu doğa olayı, iklim değişikliği ve bilinçsiz su tüketiminin ne kadar büyük sonuçlar doğurabileceğini bir kez daha ortaya koydu.

Çınarlı Göleti, yalnızca bir sulama kaynağı değil, aynı zamanda çok sayıda canlının yaşam alanıydı. Eğer acil müdahale edilmezse, göletin tamamen kuruyarak bir ekosistemin yok olmasına sebep olması kaçınılmaz.