Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu (VDK), mükelleflerin vergisel risklerini denetim veya ceza aşamasına gelmeden önce görerek düzeltebilmelerine imkan tanıyan yapay zeka destekli "Bilinç Platformu"nu bu yıl içinde kullanıma sunacak.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, vergi kaybı ve kaçağıyla mücadelede yapay zeka uygulamalarının kapsamını genişletiyor. VDK tarafından geliştirilen ve web uygulaması olarak hizmet verecek olan Bilinç Platformu ile vergi idaresi ile mükellefler arasında şeffaf, önleyici ve rehberlik odaklı bir iletişim modelinin kurulması hedefleniyor. Bu sistem sayesinde mükellefler, VDK tarafından tespit edilen vergisel risklerini doğrudan görebilecek ve cezai işlem uygulanmadan önce durumlarını değerlendirerek gerekli düzeltmeleri yapabilecek.
YAPAY ZEKA VE MAKİNE ÖĞRENMESİ İLE RİSK SKORU BELİRLENECEK
Platformun ilk etabında 150’den fazla kural bazlı vergi analizi ve makine öğrenmesi senaryoları uygulanacak. Sistem, mükelleflerin vergisel risklerini sayısal skorlar halinde sunarak veri temelli bir değerlendirme imkanı sağlayacak. Yüksek risk puanı alınan alanlarda, mükelleflere bu riskleri gidermeleri için sistem üzerinden rehberlik yönlendirmeleri yapılacak.
TİCARİ İLİŞKİLERDE "KARŞI TARAF RİSKİ" DE GÖRÜLEBİLECEK
Yeni dijital hizmetin teknik detayları ve entegrasyon süreçleri şu şekilde planlandı:
Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi Entegrasyonu: 2024 yılında geliştirilen bu sistem platforma dahil edilecek. Parasal hareketler üzerinden belirlenen riskli işlemler mükelleflere gösterilecek ve dijital denetim katmanı oluşturulacak.
Sahte Belge ve KURGAN Sistemi: Kuruluş Gözetimli Analiz (KURGAN) Sistemi'nin verileri doğrultusunda, mükelleflerin ticari ilişkide bulunduğu firmalardan kaynaklanan riskler "karşı taraf riski" adı altında paylaşılacak.
İkaz Denetimi Yaklaşımı: Klasik denetim yöntemlerinin dışına çıkılarak, tam inceleme gerektirmeyen ancak risk teşkil eden hususlarda mükelleflere erken aşamada bilgilendirme yapılacak.
Sistem üzerinden talepte bulunan mükelleflere rehberlik hizmeti sunulması amacıyla vergi müfettişleri görevlendirilebilecek.
DENETİM ÖNCESİ BİLİNÇLENDİRME
Projenin amacına ve işleyişine yönelik açıklamalarda bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, "Bilinç Platformu ile vergi denetiminde 'denetim sonrası müdahale' yerine 'denetim öncesi bilinçlendirme' anlayışını tesis edeceğiz. Bu yaklaşımla mükelleflerimizin hem vergisel bilinç düzeyini artırmayı hem de haklarını korumayı amaçlıyoruz. Vergi bilincini artırırken şeffaflığı sağlayacak ve mükellefler için denetim maliyetini en aza indireceğiz. Bu dönüşüm, hem idarenin etkinliğini artıracak hem de mükellefler için daha hızlı, erişilebilir ve rehberlik odaklı bir sistemin kurulmasını sağlayacak." ifadelerini kullandı.