İran savaşı dolara zirve yaptırdı! Kur 44,07 TL’yi görerek rekor kırdı

Küresel piyasalarda artan jeopolitik riskler ve petrol fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle dolar/TL kuru tarihi zirvesine ulaştı. İran savaşı nedeniyle dalgalanan piyasalarda dolar 44,0780 liraya çıkarak rekor kırarken, Merkez Bankası’nın aldığı önlemler ve rezerv müdahaleleri dikkat çekti.

Küresel piyasalarda güçlenen dolar, Türk lirası karşısında da tarihi seviyelere ulaştı. 4 gün boyunca görece stabil seyreden dolar kuru, yaşanan kırılımın ardından 44,0780 TL seviyesine çıkarak tüm zamanların en yüksek değerini gördü.

Uluslararası piyasalarda doların gücünü gösteren U.S. Dollar Index (DXY) ise yaklaşık 99 seviyesinde dengelendi. Güvenli liman talebinin artmasıyla birlikte doların bu hafta küresel para birimleri karşısında yüzde 1’in üzerinde değer kazanmaya hazırlandığı belirtiliyor.

Ortadoğu’daki gerilim küresel finans piyasalarında önemli bir baskı unsuru oluşturuyor. İran ile İsrail arasındaki çatışmaların tırmanması ve ABD’nin sürece dahil olması petrol fiyatlarını yükseltirken yatırımcıların risk algısını artırdı.

Donald Trump’ın İran’ın gelecekteki liderliği hakkında yaptığı açıklamalar da jeopolitik tansiyonu yükselten unsurlar arasında yer aldı. Çatışmaların yedinci gününe girilirken Tahran yönetiminin Körfez bölgesine yönelik yeni füze ve insansız hava aracı saldırıları başlattığı bildirildi.

Enerji fiyatlarındaki artışın küresel enflasyonu yeniden yükseltebileceği endişesi ise piyasalarda önemli bir risk faktörü olarak görülüyor.

Yükselen petrol fiyatları ve artan enflasyon beklentileri nedeniyle yatırımcılar, ABD Merkez Bankası’nın faiz indirim takvimini de yeniden değerlendirmeye başladı.

Piyasalar daha önce Temmuz ayında beklenen faiz indiriminin Eylül ya da Ekim ayına ertelenebileceğini fiyatlamaya başladı. Bu gelişme doların özellikle euro karşısında daha hızlı değer kazanmasına yol açtı. Analistler, Avrupa ekonomisinin Ortadoğu petrolüne olan yüksek bağımlılığının bu hareketi güçlendirdiğini belirtiyor.

Jeopolitik gelişmelerin Türkiye piyasalarına etkisini sınırlamak amacıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bir dizi önlem açıkladı.

Buna göre:

Merkez Bankası ayrıca bankaları yüzde 37 yerine yüzde 40 faizle fonlamaya başladı. Bu adım mevduat faizlerinde de yükselişi beraberinde getirdi. Bir aylık mevduat faizleri yeniden yüzde 40 seviyesine yaklaşırken, günlük mevduatlarda yıllık faiz oranlarının yüzde 44’e kadar çıktığı belirtiliyor.

Uzmanlara göre dolar kurundaki hızlı yükselişte carry trade işlemlerinin kapanması ve yatırımcıların yeniden dövize yönelmesi etkili olmuş olabilir.

Buna rağmen Türkiye’nin döviz piyasasında önemli müdahalelerde bulunduğu ifade ediliyor. İran savaşının tetiklediği dalgalanmalar sırasında Türk lirasının istikrarını sağlamak amacıyla yaklaşık 12 milyar dolarlık rezerv kullanıldığı belirtiliyor. Bu miktar, Türkiye’nin döviz rezervlerinin yaklaşık yüzde 15’ine denk geliyor.

Piyasalardaki sert dalgalanmalara rağmen Türk lirası, diğer gelişmekte olan ülke para birimlerine kıyasla daha sınırlı bir değer kaybı yaşadı.

JPMorgan Chase & Co. varlık yönetimi biriminde gelişmekte olan piyasa stratejisi başkanı Nick Eisinger, mevcut politikanın kısa vadede sürdürülebilir olduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

“Şimdilik bunun sürdürülebilir bir politika olduğunu düşünüyoruz. Eğer jeopolitik riskler kısa sürede azalırsa piyasalarda kademeli bir normalleşme görülebilir.”

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın swap anlaşmaları hariç net döviz rezervleri yaklaşık 78,4 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Altın rezervleriyle birlikte toplam rezerv büyüklüğünün ise yaklaşık 200 milyar dolara ulaştığı ifade ediliyor.

Ekonomi yönetimi, enflasyondaki düşüş süreciyle birlikte Türk lirasında kontrollü ve kademeli değer kaybı stratejisini sürdürmeyi hedefliyor. Ancak Ortadoğu’daki jeopolitik gelişmelerin küresel piyasalarda oluşturduğu belirsizlik, önümüzdeki dönemde döviz piyasalarının seyrini belirleyen en önemli faktörlerden biri olmaya devam edecek.