Hürmüz Boğazı'nın İran tarafından kapatılmasıyla küresel enerji sevkiyatı durma noktasına gelirken, Türk iş dünyası için kritik hamle Ticaret Bakanlığı'ndan geldi. Bakan Ömer Bolat, bölgedeki savaşın ekonomik etkilerini hafifletecek ve Körfez ülkelerine ulaşımı kesintisiz sağlayacak 5 alternatif ticaret güzergâhını kamuoyuna duyurdu.
Orta Doğu'da 28 Şubat'ta başlayan askeri hareketliliğin üzerinden bir ay geçerken, dünya ekonomisinin can damarı olan Hürmüz Boğazı'nın kapanması küresel piyasalarda enerji krizini tetikledi. Dünya enerji ticaretinin yüzde 20’sinin gerçekleştiği rotanın devre dışı kalması üzerine Türkiye, ihracatçıların lojistik ağını korumak amacıyla alternatif planlarını devreye soktu. 2026 Yılı Mart Ayı Dış Ticaret Verileri toplantısında konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, hükümetin bu süreçteki stratejik yol haritasını paylaştı.
BAKAN BOLAT: "BÜYÜK BİR ÇABA SARF EDİYORUZ"
Bölgedeki belirsizliğin ekonomik faaliyetleri yavaşlattığına dikkat çeken Bakan Bolat, "Hürmüz Boğazı kapalı olsa da başka rotalar açılabilecek. Hükümetimiz bunun için büyük çaba sarf ediyor. Suriye üzerinden Ürdün ve Suudi Arabistan hattı açıldı. Irak üzerinden Habur girişli Kuveyt rotası da aktif. Ayrıca Umman üzerinden deniz yolumuz açık," ifadelerini kullandı.
TİCARET BAKANLIĞI TARAFINDAN BELİRLENEN ALTERNATİF GÜZERGÂHLAR
1. Irak Kara Rotası (Habur Ekseni) Kara taşımacılığında özellikle Habur Sınır Kapısı kullanılarak Irak üzerinden gerçekleştirilecek bu rota öne çıkmaktadır. Türkiye'den yola çıkıp Irak üzerinden Körfez'e ulaşan bu hat, transit süre avantajı nedeniyle kriz dönemlerinde en hızlı alternatiflerden birini sunmaktadır. Özellikle Kuveyt ve Doğu Suudi Arabistan yönlü yükler için güçlü bir denize alternatif oluşturmaktadır.
2. Suriye Kara Rotası Türkiye'den başlayarak Suriye ve ardından Ürdün üzerinden geçen bu güzergâh, Arap Körfezi ülkelerinin tamamına (Suudi Arabistan, BAE, Katar, Umman, Bahreyn) karayoluyla doğrudan erişim imkânı tanımaktadır.
3. Deniz ve Kara Kombinasyonlu Koridor Süveyş Kanalı, Kızıldeniz ve Ürdün/Suudi Arabistan hattını kapsayan bu model, en kısa ve klasik kombine taşımacılık rotası olarak iş dünyasına sunulmaktadır.
4. Umman Koridoru Jeopolitik baskının arttığı dönemlerde Umman limanları Türkiye için stratejik bir merkez mahiyetindedir. Bu koridor; Umman teslimatları, Birleşik Arap Emirlikleri'ne aktarılacak yükler ve gemilerin Körfez içi riskli limanlara girmek istemediği durumlar için en güvenli liman alternatifi olarak değerlendirilmektedir.
5. Afrika Üzerinden Ümit Burnu Rotası Kızıldeniz ve Yemen açıklarında güvenlik risklerinin zirveye çıktığı dönemlerde tercih edilen bu deniz rotası, Süveyş Kanalı'nı devre dışı bırakmaktadır. Yaklaşık 10-15 gün daha uzun süren bu güzergâh, yüksek yakıt ve sigorta maliyetlerine rağmen çatışma bölgesinden en uzak ve güvenli seçenek olarak listede yer almaktadır.