ABD-İran cephesinde barış umudu: Akaryakıtta indirim kapıda

ABD ile İran arasında yaşanan gerilimin sona erebileceğine yönelik gelişmeler küresel piyasalarda olumlu karşılandı. Barış beklentilerinin güçlenmesiyle birlikte Brent petrol fiyatları sert gerilerken, bu düşüşün Türkiye'deki akaryakıt fiyatlarına da indirim olarak yansıması bekleniyor.

ABD ile İran arasında yaşanan çatışmalar yalnızca bölge ülkelerini değil, dünya ekonomisini de derinden etkiledi. Özellikle enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmalar birçok ülkede maliyetlerin yükselmesine neden oldu.

Krizin en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasıyla petrol arzına yönelik endişeler arttı. Bu gelişme, uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının hızla yükselmesine ve enerji maliyetlerinin küresel çapta artmasına yol açtı.

Türkiye'de de yükselen petrol fiyatları nedeniyle akaryakıt ürünlerine peş peşe zamlar yapılırken, son gelişmeler tüketiciler açısından olumlu bir tablo ortaya çıkardı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yaşanan gerilimde önemli bir açıklamada bulundu. Kısa süreliğine yeniden alevlenen çatışmaların ardından Trump, İran'a yönelik planlanan saldırıları iptal ettiğini duyurdu.

Taraflar arasında bir anlaşmaya varıldığını belirten Trump, resmi imza sürecinin de yakın zamanda gerçekleşeceğini ifade etti. Bu açıklama, küresel piyasalarda risk algısını azaltırken enerji fiyatlarında da hızlı bir geri çekilmeyi beraberinde getirdi.

Trump'ın açıklamalarının ardından Brent petrolün varil fiyatı 90 dolar seviyesinin altına düştü. Gün içerisinde 87 dolara kadar gerileyen Brent petrol, son dönemin en dikkat çekici düşüşlerinden birini yaşadı.

Petrol fiyatlarındaki bu geri çekilme, Türkiye'de akaryakıt fiyatlarına indirim beklentisini güçlendirdi. Uzmanlar, savaşın tamamen sona ermesi ve enerji arzına ilişkin risklerin azalması halinde petrol fiyatlarında ilave düşüşlerin de görülebileceğini belirtiyor.

Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre motorinin litre fiyatında salı günü itibarıyla 4 lira 88 kuruşluk indirim yapılması bekleniyor.

Ancak uygulamada bulunan eşel mobil sistemi nedeniyle bu indirimin tamamı pompaya yansımayacak. Hesaplamalara göre tüketicilerin pompa fiyatlarında yaklaşık 1 lira 22 kuruşluk bir indirim görmesi bekleniyor.

Benzin fiyatlarında ise şimdilik herhangi bir değişiklik öngörülmüyor.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin doğrudan tüketiciye zam olarak yansımasını engellemek amacıyla hükümet tarafından devreye alınan eşel mobil sistemi uygulanmaya devam ediyor.

Bu sistem kapsamında akaryakıtta oluşan fiyat artışlarının önemli bir bölümü Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanıyor. Böylece fiyat artışlarının tamamı pompaya yansıtılmıyor.

Uygulama sayesinde akaryakıtta oluşan zamların yalnızca yaklaşık yüzde 25'lik kısmı tüketici fiyatlarına yansırken, kalan bölüm ÖTV düzenlemeleriyle dengeleniyor.

Motorinde ÖTV limiti büyük ölçüde sona erdiği için son dönemdeki zamlar doğrudan pompa fiyatlarına yansırken, benzinde eşel mobil uygulaması etkisini sürdürüyor.

Ekonomi yönetimi tarafından uygulanan eşel mobil sistemi, enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon üzerindeki baskısını azaltan önemli araçlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlar, akaryakıt fiyatlarındaki ani yükselişlerin sınırlandırılması sayesinde dezenflasyon sürecine katkı sağlandığını ve tüketici fiyatlarında daha güçlü artışların önüne geçildiğini ifade ediyor.

Petrol fiyatlarında yaşanan son düşüşün kalıcı olması halinde ise hem akaryakıt fiyatlarında hem de enflasyon görünümünde olumlu etkilerin devam edebileceği belirtiliyor.