Petrol piyasasında İran etkisi! Fiyatlar tırmanışta

Orta Doğu’da yaşanan arz kesintileri, küresel enerji piyasalarında dalgalanmaya yol açtı. Bölgeden gelen üretim ve sevkiyat haberleri sonrası petrol fiyatları hızla yükselirken, yatırımcılar tedarik güvenliğine ilişkin riskleri yeniden fiyatlamaya başladı.

İran kaynaklı jeopolitik risklerin artması, petrol piyasalarında arz güvenliğine yönelik endişeleri büyüttü. ABD tipi ham petrol olarak bilinen West Texas Intermediate (WTI) vadeli işlemleri dördüncü işlem gününde de yükselerek varil başına 75 dolar seviyesine ulaştı. Türkiye’nin referans aldığı Brent petrol ise yüzde 2’ye yakın primle 81,76 dolardan işlem görüyor.

Beşinci gününe giren çatışmalarda, İsrail ve ABD’nin İran operasyonlarına karşılık olarak enerji tesislerine düzenlenen saldırılar, emtia piyasalarını kaosa sürükledi. Bölgesel enerji ağlarının hedef alınmasıyla birlikte petrol fiyatlarındaki volatilite zirve yaparken, yatırımcılar güvenli limanlara sığınmaya devam ediyor. Altyapıya yönelik bu sistematik darbelerin, küresel enflasyonist baskıyı kalıcı hale getirmesinden endişe ediliyor.

Önemli petrol üreticilerinden Irak, depolama kapasitesindeki yetersizlik ve ihracat akışının kesintiye uğraması nedeniyle üretimini günlük yaklaşık 1,5 milyon varil azalttı. Bu düşüş, ülkenin toplam üretiminin yaklaşık yarısına karşılık geliyor. İhracatın kısa sürede yeniden başlamaması halinde günlük 3 milyon varillik üretimin tamamen durabileceği belirtiliyor.

İran, küresel petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı’ndaki tankerleri hedef alarak deniz trafiğinin dördüncü gününde de durmasına yol açtı. Stratejik öneme sahip bu geçiş noktasındaki kesinti, enerji arz güvenliğine ilişkin küresel endişeleri artırdı.

Ancak, Donald Trump’ın ABD’nin enerji ve ticaret akışını sürdürmek amacıyla gemileri sigortalayacağını ve gerekirse deniz kuvvetlerinin refakat sağlayacağını açıklaması, piyasalardaki yükselişi sınırladı. Washington’un güvenlik taahhüdü, yatırımcıların arz kesintisine yönelik endişelerini kısmen yatıştırdı.