Hürmüz Boğazı kapatıldı mı? Dev gemi şirketleri seferleri durdurdu

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonları sonrası stratejik Hürmüz Boğazı’nda gerilim zirveye tırmandı. İran'ın geçişleri kapattığı iddiaları üzerine dünya devleri seferlerini askıya alırken, bölgedeki gemilerin U dönüşü yaparak beklemeye geçtiği gözlemleniyor.

Küresel enerji sevkiyatının kalbi sayılan Hürmüz Boğazı, askeri hareketliliğin ardından belirsizliğe teslim oldu. İran makamlarından henüz resmi bir "kapatma" kararı gelmese de sahadaki veriler ve uluslararası denizcilik örgütlerinin uyarıları, geçişlerin fiilen durma noktasına geldiğini gösteriyor.

Avrupa Birliği kaynaklı bilgilere göre, İran Devrim Muhafızları Ordusu boğazı kullanmak isteyen gemilere "geçişlere izin verilmediği" yönünde telsiz mesajları iletiyor. İran medyası ise boğazın "fiilen" kapatıldığını savunuyor. İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), bölgede yoğun askeri faaliyet yürütüldüğünü ve GPS/AIS sistemlerinde parazitlenme (elektronik müdahale) yaşanabileceği konusunda denizcileri uyardı.

Almanya merkezli dünyanın en büyük konteyner nakliye şirketlerinden biri olan Hapag-Lloyd, Hürmüz Boğazı’ndan tüm geçişleri bir sonraki duyuruya kadar askıya aldığını açıkladı. Şirketten yapılan açıklamada, mürettebat ve yük güvenliğinin öncelik olduğu vurgulanarak, "Bu tedbir mevcut koşullar altında zorunlu bir adımdır; Basra Körfezi limanlarına yönelik seferlerde gecikmeler ve rota değişiklikleri yaşanabilir" ifadelerine yer verildi.

Bölgedeki deniz trafiğini izleyen sistemler, bazı konteyner gemilerinin Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı girişinde U dönüşü yaptığını, bir kısmının ise Basra Körfezi içinde beklemeye geçtiğini rapor ediyor. UKMTO, telsiz kanallarından (VHF Kanal 16) yayılan "boğaz kapatıldı" anonslarının hukuken bağlayıcılığı olmasa da gemilerin seyrüsefer sırasında en üst düzeyde dikkatli olmaları gerektiğini duyurdu.

Hürmüz Boğazı’ndaki olası bir kapanma, küresel ekonomi için büyük bir risk barındırıyor. Dünyadaki günlük petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20’si bu dar su yolundan geçiyor. Başta Çin, Hindistan ve Japonya gibi Asya devleri olmak üzere dünya pazarlarına ulaşan petrolün yanı sıra, Katar'ın tüm sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatı da bu stratejik noktadan sağlanıyor.

Henüz resmi bir blokaj kararı teyit edilmemiş olsa da askeri hareketlilik ve lojistik devlerinin çekilmesi, küresel tedarik zincirindeki endişeleri artırıyor.