ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı saldırılar sonrası başlayan savaş 27. gününe girerken, Washington’dan sert mesajlar gelmeye devam ediyor. İran ise müzakere iddialarını reddederek savaşın sona ermesi için 5 maddelik şartını açıkladı.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmalar 27’nci gününe girerken, sahadaki gerilim kadar diplomatik cephede de tansiyon yükseliyor.
Washington yönetimi bir yandan müzakere mesajları verirken diğer yandan askeri seçeneklerin masada olduğunu vurguluyor. Tahran ise bu açıklamalara sert yanıt vererek geri adım atmayacağını ortaya koyuyor.
TRUMP’TAN SERT MESAJ: “İRAN ANLAŞMA İSTİYOR”ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın anlaşma yapmak istediğini iddia ederek, Tahran yönetiminin bunu açıkça dile getirmekten çekindiğini söyledi.
Trump, yaptığı açıklamada İran’ın hem kendi halkından hem de ABD’den çekindiğini öne sürerek, “İran’ın başında olmayı istemem” ifadelerini kullandı. Ayrıca nükleer programı “kanser” olarak nitelendiren Trump, bu tehdidi tamamen ortadan kaldıracaklarını belirtti.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, İran’ın askeri anlamda mağlup olduğunu kabul etmesi gerektiğini savundu.
Leavitt, İran’ın bunu kabul etmemesi halinde ABD’nin çok daha sert adımlar atacağını belirterek, Başkan Trump’ın gerekirse “cehennemi yaşatmaya hazır” olduğunu ifade etti. ABD’nin hem diplomasi hem de askeri hazırlıklarını eş zamanlı yürüttüğü vurgulandı.
İRAN’DAN NET TAVIR: “ABD İLE GÖRÜŞME YOK”İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise ABD ile müzakere iddialarını kesin bir dille reddetti.
Arakçi, İran’ın mevcut politikasının ülkeyi savunmak olduğunu belirterek, “ABD ile görüşme yapma niyetinde değiliz” dedi. Ateşkese de mesafeli yaklaşan İranlı bakan, “Biz ateşkes değil, savaşın tamamen sona ermesini istiyoruz” ifadelerini kullandı.
İran, savaşın sona ermesi için ABD’ye yönelik taleplerini 5 başlık altında topladı:
ABD ve İsrail’in saldırı ve suikastlarını durdurması Benzer savaşların yaşanmaması için somut güvence verilmesi Savaş tazminatı ödenmesi İran ve müttefik gruplara yönelik saldırıların sona ermesi Hürmüz Boğazı üzerindeki İran egemenliğinin kabul edilmesiTahran yönetimi, ABD’nin sunduğu 15 maddelik planı ise “aşırı” bularak reddetti.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ DERİNLEŞİYORİran, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü artırırken, bazı ülkelere geçiş izni verdiğini açıkladı. Çin, Rusya, Hindistan ve Pakistan gibi ülkelerin gemilerinin geçişine izin verildiği belirtildi.
Uluslararası Denizcilik Örgütü’ne göre bölgede yaklaşık 2 bin gemi ve 20 bin denizci mahsur kalmış durumda. Bu gelişme küresel ticaret ve enerji piyasaları açısından ciddi risk oluşturuyor.
İSRAİL CEPHESİNDE SALDIRI HAZIRLIĞI İDDİASIİsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, olası bir ateşkes öncesinde İran’a yönelik saldırıların hızlandırılması talimatı verdiği öne sürüldü.
İddialara göre İsrail yönetimi, savaş sona ermeden önce stratejik hedefleri maksimum düzeyde vurmayı planlıyor.
İran Devrim Muhafızları, ABD’ye ait bir F-18 savaş uçağını düşürdüklerini iddia ederken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı bu iddiayı yalanladı.
Öte yandan İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD’nin bir İran adasını işgale hazırlandığını öne sürerek sert bir karşılık verileceği uyarısında bulundu.
BÖLGESEL VE KÜRESEL RİSK ARTIYORUzmanlar, savaşın sadece iki ülke arasında kalmayabileceği ve bölgesel bir krize dönüşme riskinin arttığı görüşünde. Özellikle enerji hatları ve deniz ticaret yolları üzerindeki tehditler, küresel ekonomiyi doğrudan etkileyebilecek boyuta ulaşmış durumda.
Diplomatik çözüm ihtimali tamamen ortadan kalkmış değil ancak tarafların sert söylemleri, kısa vadede gerilimin düşmeyeceğine işaret ediyor.