Bursa Hayat Gazetesine özel verdiği röportajda musikinin günümüzdeki değerinden bahseden Ferruh Duşdubak, Bursalılardan seslenerek destek istedi.
Ayşegül SEVER-Ömer KARAKAYA
1949 yılında Yaşar Kızılay tarafından kurulan ve hali hazırda 70'ten fazla üyesi ile devam eden Bursa Türk Musikisi Cemiyeti tüm zamana direniyor. Bursa Hayat Gazetesi'ne özel röportaj veren Bursa Türk Musikisi Cemiyeti Başkanı ve Koro Şefi Ferruh Duşdubak, günümüzde musikiye bakış açısını değerlendirdi. İlk gün ki aşk ve saygı ile musikiye devam eden cemiyet musikinin dejenere edildiğinden yakınan Duşdubak, diğer cemiyetlerin bakış açısını anlattı. Zeki Müren gibi usta isimlerin okulu olan Bursa Türk Musikisi Cemiyet binasında sohbet ettiğimiz Ferruh Duşdubak, Bursalılara da seslenerek destek çağrısında bulundu.
Sizi ve cemiyeti tanıyabilir miyiz? Ben, Bursa Türk Musikisi Cemiyeti başkanı ve koro şefi Ferruh Duşdubak. Cemiyetimiz 1949 yılında itibaren hiç kapanmadan resmi olarak çalışmaktadır. Dur durak bilmeden Türk musikisine olan hizmetini sürdürmektedir. Bendeniz 10 yıldır şeflik yapmaktayım. Ondan önce yine hem öğrenci oldum hem korist, hem solist oldum. Son 10 yıldır Genel Sanat Yönetmenimiz sevgili hocam Serdar Kaşıkçıların bana verdiği bu görevle bu işi sürdürmeye çalışıyorum.
Cemiyetinizde kaç üyeniz var? Resmi kayıtlı üye sayımız 70 civarında sürekli gelen üyelerimiz yaklaşık 40 civarında. Bu üyelerin bazıları konserlere hiç çıkmaz. Ama onların başka görevleri vardır. Cemiyeti başka türlü desteklerler. Onlar perde gerisinde dururlar.
Geçmişten günümüze cemiyetinizi anlatır mısınız? Kimler yok ki... Musiki cemiyetimizin özü 1928'lere kadar dayanıyor. O zamanlar evlerde toplanılır meşkler olurmuş. Evlerdeki meşkler daha ciddi hal almaya başlayınca daha ciddiye dökmek gerekildiğini düşünüyor büyüklerimiz. 30'lı yıllardan sonrada daha derli toplu çalışmalar olmaya başlıyor. Bu yüzden Türkiye'deki en eski birkaç cemiyetten bir tanesiyiz. Cemiyetimizin kurucusu Yaşar Kızılay beyefendi zamanın ileri gelenleriyle birlikte musiki cemiyetini resmi olarak başlatıyorlar.
ZEKİ MÜREN'İN MUSİKİ SERÜVENİ BURADA BAŞLADI
Zeki Müren'in dışında başka hangi ünlü isimler cemiyetinizde yer aldı? Zeki Müren tabi bütün dünyaya mahal olmuş bir sanatçıdır. Zeki Müren'in musiki macerası Bursa'da ve bu cemiyette başlıyor. Yine cemiyetimizin hocalarından İzzet Gerçeker beyefendi Zeki Müren'i bu cemiyete getiriyor. Zeki Bey burada 1,5 yıl kadar eğitim alıyor. Ondan sonra İstanbul'a gidiyor. Zeki Müren buradan yetişen ilk sanatçımız. Recep Birgit, Yıldırım Gürses, Erdinç Çelikkol bunun dışında birçok sanatçı daha cemiyetimizde yer alıyor. Üsküdar Musiki Cemiyeti hocalarından Emin Ongan, gibi birçok ünlü isim sayabiliriz. Hemen hepsi bu cemiyete gelerek destekleri sunuyorlar ve yıllar böyle geçiyor.
Cemiyetin faaliyetleri nelerdir? Evvela belirtmek gerekir ki cemiyetimiz amatörce çalışan ama amatör olmayan bir topluluktur. Biz eski geleneği hala devam ettiriyoruz. Birkaç yıl öncesine kadar hala nota, solfej, usul derslerimiz de vardı. Şimdilerde ihtiyaç duyuldukça yine veriliyor. Şu anda cemiyetimiz meşk usulü çalışıyor. Yani ustadan çırağa şeklinde meşkin pek kalmadı. Musikişinaslar eski hocalarımız usta çırak ilişkisinin faydalarını söylerler. Biz bunu yapmaya çalışıyoruz. Bunu yaparken sadece çalmak söylemek şeklinde değil eserin makamı ile ilgili bilgiler, musiki tarihi, bestekârlar tarihini bir arada götürmeye çalışıyoruz. Bu konuda en büyük destekçimiz genel sanat yönetmenimiz Serdar Kaşıkçı hocamızdır. Kendisi İstanbul radyosundan emekli oldu. Cemiyetimizde oldukça büyük nota arşivimiz var. Bu konuda cemiyetin çok büyük birikimleri var. Bulunduğumuz binada 1972 yılından beri öğrenim ve öğretim devam ediyor.
Sadece Bursa'da mı faaliyetleriniz oluyor, şehir dışına gidiyor musunuz? Gidiyoruz tabi. Şehir dışına konserlere gittiğimiz oluyor.
Eski usta çırak ilişkisi kalmadı dediniz bunun nedeni nedir? Tamamen olmadığını iddia etmek mümkün değil. Musikinin öğrenilmesi ve öğretilmesinde en büyük adım meşktir. Saf nota bilmek ve okumakla o sazı iyi çalmakla olmaz. Mutlaka el almış birileri onların tekâmül etmesi ile musikini devamı sağlanması lazım. Bu başka türlü zor.
BURSA, TÜRK MÜZİĞİNE YETİŞEMEDİ
Cemiyetin faaliyetleri hangi aylarda başlayarak son buluyor? Eylül sonu Ekim başı gibi açılırız. Mayıs, bazen de Haziran'a kadar devam eder. Bu süre içerisinde burada meşk yapılır. Dinleme zamanları olur. Bazen sadece dinleriz. Eski sesleri kayıtları dinleriz. Musiki tarihi ile ilgili bilgilerimiz olur. Konserler ile ilgili bizim başka dernekler gibi kararlarımız yok. Bizden talep edilirse her zaman konser verebilen bir cemiyetiz. Yani bizim diğer topluluklar gibi aylarca hazırlanarak bir konser yapma gibi derdimiz yok. Bize talep geldiği anda kısa zamanda 1-2 prova ile konser veririz. Çünkü cemiyet burası...
Bursa'da musiki konusunda yetişen yeni isimler oluyor mu? Maalesef. Türkiye'de genel olarak yetişemediği gibi bu iş Bursa'da daha kötü durumlarda. Bursa hala daha bir sanatçı çıkaramadı. Cemiyetimizden en son çıkan sanatçı hocamız Serdar Kaşıkçılar. Onunla radyo sanatçılığı da son oldu. Sonra da giren olmadı. Güzin Değişmez hanımefendi devlet korosunda yer alıyor. Atilla Perçin devlet korosundadır. Bursa musiki adına birçok şeyi kaybetti, kaybettirildi. Saz yetişmedi. Musikinin eşiği olan Bursa maalesef Türk müziğine yetişemedi. Şimdilerde bizim gayretimiz var. Bizim gibi gayret içinde olan yerler var. Ama çoğunluğu böyle değil. Yeri gelmişken söyleyeceğim ki yaşları itibari ile sadece tek radyonun olduğu dönemlere erişmiş o şanslı insanların dinledikleri radyo kayıtlarından, ezberledikleri şarkıları; birçok yerde kurulan korolarda icra etmeye çalışmaları ve bunların başında da bir şefin olması ve bu topluluğun sıkça konser veriyor olması usulü notası bakılmaksızın yapılan çalışmalarla ve olmayan kaliteli sazlar Bursa'da bu iş sürre gitmekte. Biz mücadele ediyoruz. Ama bir yozlaşma söz konusu. Bu korolar çoğunlukta. Kimisi 3-5 ay çalışarak 1 konser veriyor kimisi her ay 1 konser veriyor. Dinleyici kitlesi de çok önemlidir. Eskiden makamı ile eserin kendisi ile istekte bulunan bilinçli bir seyirci yok. Bu böyle olunca şimdiki seyirciye sunulan her şeyi iyiymiş gibi zannediyorlar. Bu bilinç olmayınca insanla ne okursa karşı taraf öyle algılıyor. Aslında büyük problem var.
ESKİ GÜNLERE DÖNMEK HAYAL
Üzücü bir durum bizler için... Türk musikisinde şöyle bir kural var. Yahya Kemal Beyatlı'nın bir sözü var öyle ifade edeyim. Der ki; 'Çok kimse anlamaz eski musikimizden ve ondan anlamayan bir şey anlayamaz bizden.' Aslında Türk musikisi biziz.
Peki, eski günlerine dönebilir mi? Maalesef. Eski günlerine döner desek hayalcilik olur. Dünya değişti onunla birlikte ülkemiz değişti. Musiki bir ruh ve duygu işidir. O duygu ve ruhu yakalamak mümkün değil. Ama bize hediye edilen o kadar çok nota eser var ki bırakın incelemeyi okumaya ömür yetmez. Asla eskiye dönmez. Eskiye dönmesi içinde desteğe ihtiyaç var.
Sizce müzik adına verilen eğitim sistemi yeterli mi? İlkokullarda musiki yapmak mümkündür. Fakat şimdi müzik derslerine çok önem verilmiyor. Ağaç yaşken eğilir mantığı bir de musiki müziğinin öğrenilmesinde elbette erken yaşta başlamak önemlidir. Ama daha sonraki aşamada devlet konservatuarlarında ciddi eğitimler veriliyor. Bu okullardan istifade eden öğrenciler başarılı oluyorlar. Bunlar kategori kategoridir. Her okul aynı eğitimi veremiyor maalesef...
SANAT PARAYA ENDEKSLENEMEZ
Neden cemiyetler benliğini kaybediyor? Şöyle ki Bursa için söylemek gerekirse musiki ahlakı olması gereken düzeyde değil. Bir de bu işi öğreten emek sarf edenlerin çok dikkatli olması gerekiyor. Her şeyin paraya endekslediği zamanda musiki de bundan nasibini aldı. Bursa Türk Musiki Cemiyetinde para ile ilgili hiçbir şey yoktur. Ben dâhil olmak üzere hiçbir arkadaşımın para beklentisi yoktur. Cemiyetimizin kendi sazları fedakârca saz icra ediyorlar. Diğer topluluklarda bunu bulamazsınız. Bu tabi işi biraz daha musikiden başka mecralara kaydırılıyor. Para ile tutulan şefler belli bir zaman sonra önlerine konulan repertuar sonra konser yapılması filan musiki bu değildir. Evvela öğrenilmesi gerekiliyor. Biz cemiyet olarak bu kaygılara düşmüyoruz. Bu tür uğraşılara girmedik. Biz bu anlamda koro değiliz. Eğlence kültürüne geçiyor.
Yerel yönetimler destekliyorlar mı? Yerel yönetimler asla desteklemiyorlar. Yanımızda olmuyorlar. Mutlaka tüm ilçe ve büyükşehir belediye başkanımızı davet ederiz ama icabet eden maalesef pek kimse olmuyor. Sağ olsun Büyükşehir Belediye Başkan Vekilimiz Muhsin Özlükurt beyefendi bizi yalnız bırakmıyor.
Bursalılara cemiyet ve kendi adınıza bir mesajınız var mı? Bursa Musiki Cemiyeti ilk günkü heyecanı ile musiki eğitimlerine, meşklerine zaman zaman eğlencelerine devam etmektedir. Tüm Bursalılara sevgi ve saygımı sunarken tüm desteklerini bekliyorum. Eski üyelerimize seslenmek istiyorum zaman buldukça gelsinler biz onları özlüyoruz. Cemiyet Yeşil semtinde, aynı yerimizde devam ediyoruz. Yine aracılığınızla seslenmek istiyorum ki yalnız bırakmasınlar. Gelsinler ve cemiyetimizi ziyaret etsinler.