Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), yıllardır gizli tutulan özel koleksiyonunu paylaştı. Belgeler arasında en dikkat çekeni ise İran İslam Devrimi’nin lideri Humeyni’nin Bursa’daki sürgün günlerine dair hazırlanan "Çok Gizli" rapor oldu.
Dünya siyasetine yön veren isimlerden biri olan İranlı din adamı Ruhullah Humeyni’nin 1964-1965 yıllarında Türkiye’de geçirdiği sürgün günlerine dair bilinmeyen bir detay MİT raporlarıyla ortaya çıktı. MİT’in resmi internet sitesinde yayımlanan belgede, Humeyni’nin Bursa’daki ikameti için yapılan özel güvenlik hazırlıkları ve kullanılan gizli kodlar ilk kez paylaşıldı.
BURSA’DAKİ "GİZLİ MİSAFİR" İÇİN ÖZEL TALİMAT
11 Kasım 1964 tarihli belgede, dönemin istihbarat teşkilatı olan Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti, Reis Ziya Selişık imzasıyla İstanbul Merkez Şefliği’ne "Çok Gizli" bir yazı gönderiyor. Yazıda, İranlı "misafirin" Türkiye’ye giriş yaptığı ve güvenliği için Bursa’da ikamet etmesinin kararlaştırıldığı açıkça belirtiliyor.
OPERASYONUN MERKEZİ: BURSA YUVA AMİRLİĞİ
Rapora göre, Humeyni’nin Bursa’da kalacağı evin seçimi ve tüm günlük düzenlemeleri Bursa Yuva Amirliği tarafından bizzat yürütüldü. Güvenlik önlemlerinin en üst seviyede tutulduğu operasyonda, Bursa’daki amirliğe hem yazılı hem de şifahi (sözlü) olarak çok özel talimatlar iletildi.
ŞİFRELİ TAKMA ADI: "BELLI"
MİT belgesindeki en çarpıcı detay ise Humeyni için kullanılan takma ad oldu. Bursa’daki sürgün hayatı boyunca yapılacak tüm gizli yazışmalarda ve şifreli haberleşmelerde Humeyni’den sadece "BELLI" koduyla bahsedilmesi talimatı verildiği görüldü.
Bursa’nın bir dönem dünya tarihinin en kritik isimlerinden birini, istihbaratın en derin operasyonlarıyla nasıl ağırladığına dair bu belge, kentin siyasi tarihteki bilinmeyen stratejik önemini de bir kez daha kanıtlamış oldu.