Gizli şeker, fark edilmese de diyabet ve kalp-damar hastalıklarına zemin hazırlayarak yıllar içinde sinsice ilerliyor.
Burtom Konur Cerrahi Tıp Merkezi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Cemal Nuri Gürbüz, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında yaptığı açıklamada, modern yaşamın yanlış beslenme alışkanlıkları ve hareketsiz yaşamın diyabet görülme sıklığını artırdığını belirtti. Dr. Gürbüz, özellikle işlenmiş gıdalar ve aşırı karbonhidrat tüketiminin, uzun süre oturarak geçirilen yaşam tarzıyla birleştiğinde vücudun enerji dengesini bozduğunu söyledi. “Fazla alınan kaloriler yakılamayınca yağ dokusu olarak birikir, bu da başta karaciğer olmak üzere iç organlarda yağlanmaya ve zamanla obeziteye yol açar” dedi.
Dr. Gürbüz, obezitenin diyabete giden sürecin ilk adımı olduğunu vurgulayarak, “Artan yağ dokusu, insülinin etkisini azaltarak insülin direncini tetikler. Pankreas kandaki şekeri dengelemek için daha fazla insülin salgılar, ancak zamanla bu mekanizma yetersiz kalır ve kan şekeri yükselmeye başlar. Bu dönemde henüz şeker hastalığı tanısı konmamıştır ama süreç çoktan başlamıştır” diye konuştu.
GİZLİ ŞEKER SESSİZ AMA TEHLİKELİ
Toplumda yeterince bilinmeyen “gizli şeker” konusuna dikkat çeken Dr. Gürbüz, “Kan şekeri diyabet seviyesinde olmasa da vücutta insülin direnci gelişmiştir. Açlık kan şekeri 100–125 mg, tokluk şekeri 140–199 mg ya da HbA1c 5,7–6,5 aralığında olan kişiler gizli şeker kategorisine girer” dedi.
Gizli şekerin kalp ve damar hastalıklarına da yol açtığını belirten Dr. Gürbüz, “Açlık şekeri 110–125 mg arasında olanlarda kalp krizi, felç ve ölüm riski %26’ya kadar çıkabiliyor. Yani gizli şeker sadece diyabet değil, yaşamı tehdit eden başka sağlık sorunlarına da kapı aralar” uyarısında bulundu.
RİSK GRUPLARI VE ÖNLEM ÖNERİLERİ
Dr. Gürbüz, bel çevresi geniş olanlar, egzersiz yapmayanlar, yanlış beslenenler, yüksek trigliserid ve düşük HDL düzeyi olanlar, gebelikte şeker yaşamış kadınlar, polikistik over sendromu ve uyku apnesi olan bireylerin gizli şeker açısından daha yüksek risk taşıdığını söyledi. Bu kişilerin düzenli olarak kan şekeri ve HbA1c testlerini yaptırmaları gerektiğini vurguladı.
DİYABET YILLAR İÇİNDE SESSİZCE GELİŞİYOR
Diyabetin uzun yıllar süren bir hazırlık döneminden sonra ortaya çıktığını anlatan Dr. Gürbüz, “Eskiden diyabetin en az beş yıllık bir hazırlık süreci olduğu düşünülüyordu. Ancak Japon araştırmaları, bu sürecin 20 yıl kadar sürebileceğini gösterdi. Yani diyabet bir anda değil, yıllar içinde sinsice ilerler” dedi.
Dr. Gürbüz, diyabetten korunmanın en etkili yolunun yaşam tarzı değişikliği olduğunu belirterek, “Doğru beslenme, düzenli egzersiz, yeterli uyku ve stres yönetimiyle diyabet önlenebilir. Özellikle risk grubundakiler, yılda en az bir kez kan şekeri ve HbA1c testlerini yaptırmalı. Erken tanı ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları, diyabetle mücadelede en güçlü silahımızdır” ifadelerini kullandı.