BTÜ’den uzay çağı alaşımı: 1000 derecede yapısı bozulmuyor

Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ), uzay, havacılık ve savunma sanayinde kullanılacak yüksek ısıya dayanıklı yeni nesil alaşımlar geliştiriyor. Türkiye-Kore iş birliğiyle yürütülen projede üretilen nanokristal yapılı malzemeler, 1000 santigrat derece sıcaklıkta bile yapısal bütünlüğünü ve sertliğini korumayı başardı.

BTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hasan Kotan’ın yürütücülüğünü üstlendiği çalışma, TÜBİTAK ve Kore Ulusal Araştırma Vakfı (NRF) tarafından desteklenen 7 projeden biri oldu. "Nanokristal Yapılı Yüksek Entropili Alaşımlar" üzerine odaklanan proje, Kore’deki Pukyong Ulusal Üniversitesi ortaklığıyla atomik düzeyde incelenecek.

Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen ön çalışmalarda, geliştirilen alaşımların ekstrem koşullar altında sergilediği performans dikkat çekti. Prof. Dr. Hasan Kotan ve ekibinin geliştirdiği malzemelerin, 1000 santigrat derece ve üzerindeki sıcaklıklarda mikroyapısal formunu kaybetmediği ve başlangıç sertliğinin yaklaşık yüzde 85’ini muhafaza ettiği verilerle ortaya konuldu. Bu dayanıklılık, ekstrem sıcaklıklara maruz kalan uçak motorları, uzay araçları ve enerji santralleri için kritik önem taşıyor.

Geliştirilen malzemenin başarısı, "tane sınırı" adı verilen atomik yapıların kontrollü tasarımıyla sağlandı. Türkiye’de bulunmayan ileri karakterizasyon tekniklerini kullanmak üzere projenin bir ayağı Kore’ye taşınacak. Prof. Dr. Kotan, "Üniversitemizde geliştirdiğimiz yenilikçi malzemeler, Kore’deki atom prob tomografisi ve yüksek çözünürlüklü geçirimli elektron mikroskobu gibi imkânlarla atomik düzeyde incelenecek. Bu sayede sıcaklık kararlılığının arkasındaki mekanizmalar tam olarak anlaşılacak" dedi.

Projenin savunma ve uzay sanayisindeki yerlilik oranına yapacağı katkıya vurgu yapan BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, çalışmanın teknolojik bağımsızlık açısından stratejik olduğunu belirtti. Rektör Çağlar, "Yüksek teknoloji gerektiren sektörlerde dışa bağımlılığı azaltacak bu tür projeler, üniversitemizin araştırma vizyonunu ve bilimsel yetkinliğini yansıtmaktadır" ifadelerini kullandı.

Projenin çıktıları, yalnızca bilimsel veri üretmekle kalmayıp, Türkiye’nin stratejik sektörleri için kritik malzeme teknolojilerinin yerli imkânlarla geliştirilmesine öncülük edecek.