Yakın zamanda yayınlanan rapor, yapay zekâ teknolojilerinin yüksek enerji kullanımının yanı sıra büyük miktarda su harcadığını gösteriyor.
Teknoloji dünyası yapay zekânın yeteneklerini tartışırken, arka planda büyük bir çevresel kriz sessiz sedasız büyüyor.
Hollandalı araştırmacı Alex de Vries-Gao öncülüğünde hazırlanan ve Cell gibi saygın platformlarda yankı bulan yeni bir çalışma, yapay zekâ veri merkezlerinin çevresel etkileriyle ilgili endişe verici bilgiler paylaştı.
Araştırmanın dikkat çeken bulgusu, yapay zekânın devasa su tüketimi: Yıllık 312–765 milyar litre su kullanımı, küresel şişelenmiş su tüketiminin üzerine çıkıyor.
2025 projeksiyonları, yapay zekâ endüstrisinin karbon salımının New York’un yıllık 32–80 milyon ton CO2 emisyonuna yaklaşacağını ortaya koyuyor.
Yapay zekâ artık yalnızca yazılımsal bir mesele değil; havacılık ve ağır sanayi gibi alanlarda da ciddi çevresel etkiler yaratan bir sorun olarak görülüyor.
Kamuoyunda düşünüldüğünün aksine, yapay zekâ modellerinin enerji ve su tüketimindeki en büyük artış, modelin “eğitildiği” süreçte değil, canlı kullanıma geçip kullanıcıların sorularını yanıtladığı “çıkarım” aşamasında gerçekleşiyor.
Milyarlarca kullanıcının ChatGPT, Gemini veya Claude gibi yapay zekâ araçlarına her gün yönelttiği sorular, görsel talepler ve sürekli aktif asistanlar, sunucuların 7/24 çalışmasına yol açıyor.
Sunucuların aşırı ısınmasını önlemek için devreye alınan soğutma sistemleri, büyük miktarda tatlı suyun buharlaşmasına yol açıyor.
Önceki çalışmalara göre, standart bir yapay zekâ sohbet botu ile yapılan 20–50 soruluk bir diyalog, yaklaşık 500 ml (küçük bir şişe) su tüketimine eşdeğer bulunmuştu.
Milyarlarca sorgu söz konusu olduğunda bu miktar devasa boyutlara ulaşıyor.
Rapor, bir diğer kritik eksik olarak "Şeffaflık" konusunu vurguluyor.
Büyük teknoloji şirketleri çevresel raporlar sunuyor; ancak yapay zeka kullanımı ile diğer bulut hizmetlerinin payları çoğu zaman net olarak ayrılmıyor.
Araştırma yazarları, yapay zekanın artık telekomünikasyon ve enerji gibi sıkı düzenlemelere tabi sektörler kadar denetlenmesi gerektiğini belirtiyor.
Veri merkezlerinde su tasarrufu sağlayan teknolojiler gibi verimlilik önlemleri takdir toplasa da, yapay zekaya olan talebin hızlı artışı bu kazanımları gölgede bırakıyor ve toplam tüketimi yükseltiyor.