Bal arıları ilham oldu! Milyon kat daha az enerji tüketen GPS geliyor

Avrupa’daki bilim insanları, bal arılarının olağanüstü yön bulma yeteneğini taklit ederek enerji tüketimini milyon kat azaltan yeni nesil GPS çipleri geliştirmek için çalışmalara başladı.

Teknolojinin hızla gelişmesiyle birlikte artan enerji tüketimi ve soğutma sorunları, bilim insanlarını doğadan ilham almaya yöneltti. Bu kapsamda araştırmacılar, doğanın en başarılı navigasyon ustalarından biri olan bal arılarının benzersiz yön bulma kabiliyetini teknolojiye uyarlamak için kolları sıvadı.

Bilim insanları, bal arılarının karmaşık çevre koşullarında son derece düşük enerjiyle kusursuz navigasyon sağlayabilen beyin yapısını taklit ederek yeni nesil GPS sistemleri geliştiriyor. Hedef, mevcut GPS teknolojilerine kıyasla enerji tüketimini milyon kat azaltan çipler üretmek.

Bir bal arısının, saniyede trilyonlarca işlem yaparak yolunu bulabildiğine dikkat çeken araştırmacılar, benzer bir iş yükünü üstlenen modern işlemcilerin arılardan yaklaşık bir milyon kat daha fazla enerji tükettiğini vurguluyor.

Avrupa Birliği destekli InsectNeuroNano ekibi, bal arısı beynine benzer şekilde çalışan, bir tohum tanesinden bile küçük ve yalnızca mikrovat seviyesinde enerji harcayan işlemciler üzerinde çalışıyor. Bu çiplerin, klasik GPS sistemlerine göre çok daha verimli ve kompakt olması hedefleniyor.

Lund Üniversitesi öncülüğünde yürütülen araştırmalarda, geleneksel yapay zeka algoritmaları yerine nanofotonik devreler öne çıkıyor. Işığı yönlendiren bu özel sistemler sayesinde, harici işlem gücüne ihtiyaç duymadan konum belirleyebilen son derece verimli GPS çipleri tasarlanıyor.

Bu yaklaşım, hem enerji tüketimini düşürüyor hem de donanımsal yükü önemli ölçüde azaltıyor.

Projenin başarıya ulaşması halinde geliştirilecek GPS teknolojilerinin; çevre kirliliğini temizleyen, inşaat faaliyetlerinde görev alan veya tarımda tozlaşmayı artıran otonom mikro robotlarda kullanılması planlanıyor.

Ancak uzmanlar, laboratuvar ortamında geliştirilen prototiplerin gerçek dünyada, özellikle de gökyüzünde hareket eden robot sürülerine dönüşebilmesi için yaklaşık 10 yıllık bir geliştirme sürecine ihtiyaç olduğunu belirtiyor.