Vücudumuzun savaşçıları probiyotikler

Dyt.Elif Nur KÖPRÜCÜ 06 Mart 2019 Çarşamba, 07:00

Geçtiğimiz haftalarda sindirim sistemimizden, mikrobiyatadan, probiyotik ile prebiyotik kavramlarından bahsettik bu hafta ise probiyotik ve prebiyotiklerin görevleri aynı zamanda kullanımını konuşalım.

Probiyotiklerin görevlerini saymak istersek bu başlıkları sıralayabiliriz;

  • Bağışıklık sistemini güçlendirmek
  • Yiyeceklerin hazmını kolaylaştırmak
  • Vitamin sentezi yapmak
  • Bağırsak duvarlarını zararlı maddelerden korumak ve bağırsak geçirgenliğini azaltmak
  • Zararlı maddelerin (toksinlerin) kan dolaşımına geçmesini engellemek
  • Besin alerjilerini ve egzamayı önlemek
  • Kanseri önlemek
  • Yaşlanmayı yavaşlatmak
  • Depresyonu hafifletmek
  • Otizm bulgularını hafifletmek
  • İshali önlemek ve tedavi etmek
  • İdrar yolu iltihaplarını önlemek
  • Kabızlığı tedavi etmek
  • Böbrek taşlarının (okzalat) oluşumunu azaltmak

Probiyotikler hangi hastalıkların tedavisinde önemli bir yere sahiptir?

  • İltihabi barsak hastalıklarının tedavisinde
  • Allerjik hastalıklarda (atopikegzema, alerjik rinit ve astım)
  • Cerrahi sonrası gelişen enfeksiyonların önlenmesinde
  • Kalın barsak kanserinin önlenmesinde
  • İrritabl barsak sendromu tedavisinde
  • Peptik ülser hastalığının tedavisinde
  • Alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanmasında
  • Karaciğer sirozu tedavisinde kullanılmaktadır.

Probiyotikler çocuklarda da güvenle kullanılabilir mi?

Probiyotik kullanan çocuklarda karın ağrısı ve huzursuzluk daha az sıklıkta görülmektedir. Ayrıca probiyotik ürün kullanan bebek ve çocuklarda antibiyotik kullanımına daha az gereksinimin ortaya çıktığı görülmüştür.

Probiyotikler çocuklar için de güvenlidir. Probiyotik ürünler çocukluk çağı viraldiyarelerde, ürogenitalenfeksiyonlarda, atopik egzamada, allerjik hastalıklarda kullanılmaktadır. Son zamanlarda yapılan klinik çalışmalar probiyotiklerin birçok bebeklik, çocukluk rahatsızlığında olumlu etkisinin olduğunu ortaya koymaktadır. Probiyotikler erken doğan bebekleri (premature) hastane enfeksiyonlarına karşı korumaktadır. Zamanında fakat düşük vücut ağırlığında doğan bebeklerde görülen nekrotizanenterokolitis'in tedavisinde probiyotikler etkili bulunmuştur.

Prematüre (erken doğan) çocuklarda ve sezeryanla doğan çocuklarda barsak florası geç oluştuğu için mukozal savunma sisteminin gelişmesi de gecikmektedir. Bu nedenle bu çocuklarda nekrotizankolitis, enfeksiyözdiyare, egzama sık görülür. Bu olası hastalıklardan korunmak için bu çocuklara doğumu izleyen günlerde probiyotik verilmesi önerilmektedir.

Yaşlı insanlar probiyotik ürünleri kullanmalı mıdır?

Günümüzde dünya nüfusunun yaklaşık %25 kadarı 65 yaşın üstündedir. Yaşlılığın birçok hastalık için risk faktörü olduğu bilinmektedir. Yaşlılarda bedensel fonksiyonlarda bir güçsüzlük, gastrointestinal transitte yavaşlama, immün yanıtta bir yetersizlik görülür. Yaşlılarda barsaktaki bakteriyel florada mikrop sayısı artmakla birlikte Bifidobacterium (yararlı bakteri) azalırken Enterobacteriacea'nın total sayısı artmıştır.

Yaşlılar probiyotik içeren fermente süt ürünleri ile beslenirlerse barsak florasında bozulan denge düzelir, flora genç yetişkinlerinkine benzer hale gelir. Aynı zamanda barsak transiti düzelir, bağışıklık sistemi güçlenir. Yaşlılara hastalık riskini azaltan probiyotik içeren fermente süt ürünlerini tüketmelerini önermeliyiz.

Probiyotik yoğurtların laktoz, protein, yağ, folik asit, B vitamini, kalsiyum ve fosfordan zengin olduğu unutulmamalıdır. Yaşlıların sorunu olan osteoporoza karşı önlemde ilk akla gelecek gıda yine yoğurttur. Yoğurt uykunun düzenlenmesine de katkıda bulunur.

Günlük hayatta sıklıkla karşılaştığımız probiyotik ve prebiyotik ürünleri beslenmemize sıklıkla dahil etmemiz sağlığımız açısından oldukça önemlidir. Gerek ev yapımı yoğurt, kefir, boza, saymış olduğum bazı sebze, meyveler ve kurubaklagillerin içeriğinde bulunan probiyotik ve prebiyotik maddelerin sağlığımız için birçok önemi kanıtlanmıştır. Beslenmemizde probiyotik ürünlere daha çok yer verdiğimiz, sağlıklı, bol şifalı günler dilerim...