'Sağlık Bakanımız'dan hasta odaklı açıklamalar...

Dr. Feza Şen 05 Aralık 2018 Çarşamba, 07:30

Sağlık Bakanımız Sayın Fahrettin Koca'nın Anadolu Ajansı Editör Masası programında yaptığı açıklamaları sağlık hizmetlerinin gelecekteki yerini ifade etmesi açısından hekim olarak önemsiyor ve hasta odaklı yapılan bu çalışmalar hakkında bilgi sahibi olmanızı öneriyorum. Sayın Bakanımızın başlıklar halinde ifadeleri:

  1. "Sağlık hizmet sunumu neticesi oluşan tüm raporların dijitalleşmeden bahsediyoruz"

Önümüzdeki süreç için kâğıdı devre dışı bırakan, reçeteyi devre dışı bırakan, tamamen dijital ortamda bütün raporlamaların dahi yer aldığı bir dijitalleşmeden bahsediyor Sağlık Bakanlığı. Halen mesela, bebek doğdu, eğer hasta kabul ederse kimlik bilgisini vermek şartıyla adresine gönderilmek üzere doğum raporu düzenlenebiliyor. Ayrıca, e-rapor ve benzeri birçok rapor ve/veya reçete için illa hastaneyi gitmek gerekmiyor, bulunulan ortamda erişilebilirlik mümkün olacak.

  1. "Sağlık bilgilerinizi "e-nabız" ile digital ortamda takip edebilirsiniz."

"e-Nabız" uygulaması daha çok kişisel sağlık bilgilerinin bulunduğu, hatta kendisinin de bilgilerini kaydedebildiği, not alabildiği, başkasına açmak isterse kendisinin gerektiğinde açabilir olduğu tüm verilerinin yer aldığı bir sistemdir.

Çekilen bir MR veya tomografinin elde bir CD taşıyarak değil, izin verdiyseniz e-Nabız'a girerek o görüntülemeye de erişebiliyorsunuz. Bundan daha güzel bir şey olabilir mi? Halen 9 milyon aktif  "e-Nabız" kullanıcısı var.

  1. "MR denetim mekanizması devreye giriyor"

Sağlık hizmetlerinde denetimin dijitalleşme yapılmadan mümkün olması zor.

Ağustos ayında yaptığımız düzenleme ile MR ve tomografi çekimlerinde ilgili bir denetim mekanizmasıyla çekilen MR'ın, e-Nabız'da görüldükten sonra SGK tarafından ödenebilirliğini sağlanması ile yüzde 20'ye yakın bir tasarruf sağladık. MR ve tomografinin, yıllık toplam maliyeti 1,7 milyar lira.

Ayrıca önümüzdeki günlerde tomografi özellikle de MRfilmlerinin çekim kalitesini de denetleyeceğiz. MR ortalama 6 sekanslı bir çekim, 2 sekanslı mı çekildi, 6 sekanslı mı çekildi diye bakan bir denetim mekanizması devreye girecek ve işlem ödemesi ona göre yapılacak.

  1. "Acil hizmetini mutlak alması gereken hastanın hakkına girmemeliyiz"

Halen yüzde 30'lara yakın acil hasta oranından bahsediyoruz. Dünya ortalaması 8-10 bandında. Dolayısıyla en az 3 kat daha fazla acil hastaya bakıyoruz. Yeni dönemde, acil servis triyajalanların, daha iyi ve hızlı nasıl müdahale edilebilirliğini belirleyen çerçeve yapılacak. Bunun dışında yeni dönemde, acil olmayan, belli bir saatten sonra polikliniğe gelmek isteyip de acile uğrayan hastanın da o ihtiyacını gidermek üzere birtakım yaklaşımlarımız olacak.

  1. "Acilleri sınıflandırmak istiyoruz"

Acil ve yoğun bakımda sorun yaşansın istemiyoruz. Kamu-özel ayırımı yapmadan acilleri mutlak sınıflandırmaktan, birtakım standartlar getirmekten ve vatandaşın cebinden ise paranın çıkmadığı bir sınıflandırmadan bahsediyoruz.

Yani, nerede inme merkezinin olduğu, nerede anjiyo ve müdahale edilebilir ortamın olduğu, nerede beyin cerrahisi ve benzeri müdahalenin yapılabilir olduğunun sınıflandırıldığı ve buna göre standartların geliştiği, hem acildeki hekimin o hastayı nereye hızla transfer etmesi gerektiğini hem 112'nin o hastayı hangi en yakın acile götürmesi gerektiğini bildiği, gittiğinde de acilden acile sevklerin yaşanmadığı, orada müdahalenin yapıldığı bir sınıflandırmadan bahsediyoruz.

  1. "Her geçen gün cepten harcamanın daha da azaldığı bir dönemi hedefliyoruz"

Dünya ortalamasına, OECD ortalamasına göre cepten harcamalarımız her geçen gün azalıyor ama son birkaç yıl durakladı. Yani OECD ortalamasında yüzde 22, biz de ise 17'lerde. Şu an özel dâhil acil, organ nakli, yoğun bakım gibi benzer bazı hizmetlerden hiçbir ücret alınmıyor. Önümüzdeki dönemde SGK ile de görüşerek, vatandaşımızın muzdarip olduğu, sıkıntı çektiği ve maliyet boyutuyla yüksek kalan birçok hizmeti de bu şekilde düzenlemeyi istiyoruz.

  1. "Şehir hastanelerini, bölgenin sağlık üssü yapabiliriz"

Şehir hastanelerinde özellikle branşlaşmış, teknolojik alt yapı gerektiren mükemmeliyet merkezlerinin ön plana çıkarılması gerektiğinin altını çizen Sağlık Bakanı Koca, bunun da üniversitelerde belli bir noktaya gelmiş insan kaynağı ile birleştirerek, daha üst bir noktaya taşınabileceğini ifade etti.

  1. "Öğretim elemanları ile kişisel sözleşme yapılması planlanıyor."

Halen Sağlık Bilimleri Üniversitesinin Uygulama Hastanesi ile Sağlık Bakanlığı Eğitim Araştırma Hastanelerinden 53 tanesi arasında birlikte kullanım protokolü var. Bunun dışında kalan 21 üniversite mevcut. Bu protokol ile kadrosu, özlük hakları üniversitesinde olan akademisyenler Sağlık Bakanlığına bağlı hastanelerde hasta kabul ediyordu. Bu protokole ek olarak öğretim elemanlarıyla "kişisel sözleşme yapılması" planlanıyor. Bu sözleşme ile öğretim üyeleri ile hastanede çalıştığı dönemdeki hizmet şekli ile aynı zamanda eğitime katkısını da belirleyen bir sözleşme yapılacak.

Hacettepe, Ankara Tıp, Gazi Tıp, Yıldırım Beyazıt, Sağlık Bilimleri Üniversitesi gibi üniversite hastaneleriyle iş birliğinin söz konusu olabileceğini ve Bilkent Şehir Hastanesinin dünyanın 3. Hastanesi olacağını vurgulayan Koca, şöyle devam etti: hangi alanda öne çıkan üniversitelerimiz varsa birlikte kullanım protokolü çerçevesinde bu hastanelerimizde beraber olabiliriz. Yani bu şehir hastanelerimizi üniversiteler hastanesi yapabiliriz."

  1. Şehir Hastanelerinde hiçbir garanti söz konusu değildir"

Sayın Bakan tarafından kamuoyunda çokça dillendirilen bu iddia ile ilgili net açıklamalar yapıldı.

Şehir hastanelerinde özellikle ne Sağlık ne Hazine ve Maliye Bakanlığı kamu-özel işbirliği anlamında hiçbir şekilde borç yükü anlaşmasına imza atmamıştır. Biz sadece ve sadece kiramızı vermekle sorumluyuz.Şehir Hastanelerinde ne muayene yani poliklinik hizmetleri ne ameliyat veya ameliyathane doluluk oranı ne acil ve yoğun bakım hizmetleri ne de yatak doluluk oranıyla ilgili asla hiçbir hasta garanti söz konusu değildir.

Garanti diye bahsedilen durum ise: Şehir Hastaneleri projelerinde görüntüleme ve laboratuvar hizmetlerinin teknik alt yapısına ve personeline hiçbir ödeme yapmıyoruz. Burada yüzde 70'e kadar olan hizmetlerde SUT rakamları üzerinde yüzde 40 indirim sağlayarak hizmet alıyoruz. Yüzde 70'ten sonraki değer için de ilave bir yüzde 40 indirim daha sağlamış oluyoruz, görüntülemede. Laboratuvarda ise yine yüzde 70'e kadar yüzde 40, yüzde 70'ten sonra yüzde 15 indirim sağlanmış oluyor. Bu fiyatlar yıllar içinde değişmiyor ve bu çalışma 5 yılda son buluyor. Sonrasında yapılacak hizmet ihaleleri ise herkese açık. Burada bahsedilen rakamlar, hiçbirimizin asla uygun, yeterli görmediği, 'bu rakamlarla hizmet edilemez' dediğimiz Sağlık Uygulama Tebliğindeki (SUT) rakamları üzerindendir. Ayrıca Türkiye'de SUT kapsamında 4-5 ay kadar önce yüzde 5 görüntüleme ve laboratuvardan indirim sağlandığı için "Bu yüzde 5 indirim" burası için de söz konusu.

Ayrıca Sayın Bakan; "Şehir Hastaneleri projelerinde kamuya ait arsaların sadece üs kullanım hakları verilmiş olup 25 yıl sonra bütün takyidatlardan arınmış şekliyle olduğu gibi bize devredilecek olan şu an mülkiyeti bizde olan bir durumdan bahsediyoruz." dedi.

  1. "TÜSEB teknoloji transferi yapan kurum olacak"

İlaç, cihaz ve malzemede dışa bağımlılık konusunda toplam 12 milyar dolarlık bağımlılıktan bahseden Koca, "Önümüzdeki 5 yıllık süreçte biz bunun asgari yarısını çözmek zorundayız. Yerlileşmeyle birlikte ihracatı da kamçılamak zorundayız. Ürettiklerimizin ihracatını yapmalıyız. Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığımızı (TÜSEB) da teknoloji transferi yapan bir kuruma dönüştürmek istiyoruz. Ürettiklerimizin ihracatını da yapmalıyız.

  1. "Malzeme ihtiyaçları alımlarını Sağlık Market üzerinden yapacağız."

Bizim dünyada benzeri olmayan ruhsatlı bütün ilaçları karşılayan bir sosyal güvenlik sistemimiz var. Çok önemsediğimiz iki kanser ilacını toplu alımla var olan fiyatından yüzde 71 indirimle aldık. Yıllık toplam 427,6 milyon TL tasarruf yapıldı.

Ayrıca ilaç teminini kolaylaştırmak için sadece Türk Eczacıları Birliği üzerinden değil Sağlık Bakanlığı ve Bakanlığın uygun gördüğü kuruluşların da yurt dışından ilaç teminini sağlayacak bir dönem geliyor ve sağlık teknolojileri hususunda da yerelleşmede kendimizi geliştiriyor olmalıyız yeni teknolojilerde inovatif yaklaşımlarda bulunmalıyız.

  1. "Bu yılsonuna doğru toplam yapılan ameliyat sayısı 13,5 milyon olacak"

2017 ve 2018'in ocak-ekim dönemleri kıyaslandığında üniversite ve kamu hastanelerinde yapılan ameliyatlarda yüzde 8, yatan hasta sayısında ise yüzde 12 oranında bir artış var, bu yılsonuna doğru toplam yapılan ameliyat sayısı 13,5 milyon olacak.

  1. "1,5 milyar dolar sağlık turizminden gelirimiz var"

Bugüne kadar 1,5 milyar dolar sağlık turizminden gelirimiz var, bunu yeterli görmüyoruz. 2023'e kadar medikal turizmde bunu 5 kat artırmanın mümkün olduğunu düşünüyoruz.

  1. Sağlıkta şiddetin önlenmesi için asayiş tedbirleri ile birlikte  "Sağlıkta Şiddeti Önleme Eylem Planı" hazırlanacak.

İşbu plan ile "Fiziki ortamların düzeltilmesi, çalışanların hasta yüklerinin, tazminat yüklerinin de dâhil olduğu birçok tedbir ile birlikte hasta-hekim iletişiminin de sağlam bir zemine oturtulması ve hekimlerin güvenilir bir ortamda sağlık hizmeti sunmaları hedefleniyor. Sağlıkta şiddet davaları kamu davası olarak görülecek olup karakoldan serbest bırakma durumu yerine savcılık süreciyle işleyecek bir yasal düzenleme yapılıyor.

  1. "Sağlık okuryazarlığını artırmamız gerekiyor."

Toplumda sağlık farkındalığın sağlanması için sağlık okuryazarlık oranının artırılması da çok önemli.

  1. "Çok önemsediğimiz iki kanser ilacını yüzde 71 indirimle aldık"

Son 10 ayda ameliyat sayısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8, yatan hasta sayısında yüzde 12 artış olduğunu bildiren Koca, "Çok önemsediğimiz iki kanser ilacını toplu alımla var olan fiyatından yüzde 71 indirimle aldık. Yıllık toplam 427,6 milyon TL tasarruf yapıldı.

Sağlık hakkı evrensel bir hak olup ülkemizin sağlık hizmetleri her geçen gün uluslararası düzeyde rekabet edebilir noktaya doğru koşmakta..Teşekkürler Sağlık Bakanlığı..

Fahrettin Koca

Şehir Hastaneleri (Bursa)