Özel hastaneleri zor günler bekliyor

Prof.Dr.Yılmaz Emre 07 Ağustos 2019 Çarşamba, 07:00

Ülkemizde yaklaşık 5 yıl önce projelendirilen ve açılmaya başlayan Şehir Hastaneleri ile birlikte 31.Mayıs.2019 tarihinde yapılan Özel Hastaneler Yönetmelik değişikliği ile özel sağlık yatırımcıları ne yapacağını şaşırdı... Hem yatak sayısı 75 yataktan az olan ve Anadolu topraklarında hizmet sunan özel hastane yatırımcılarının hem de afiliasyon ile planlama kısıtlamalarının etkisini azaltmayı başaran büyük hastane yatırımcılarının geleceğe bakışları ise karamsar...

  1. Hekim ihtiyacını başka ilden karşılamak kaldırıldı.

Kurumsal sözleşmeler ile bulundukları il dışından hekim ihtiyacını karşılayan özel hastaneler;  bakanlık tarafından il müdürlüklerine gönderilen talimatlar sonrasında bu işleme imkân olmadığını gördüler. Bu haliyle İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük iller dışındaki Anadolu'daki özel hastaneler için yatırımlarını zora sokacak ciddi bir kısıtlama da gelmiş oldu.

  1. 75 yatak altı tüm hastaneler kadük kaldı...

Yönetmeliğin Ek Madde 5 -r ve 5 -s bentlerinin iptali ile;

  1. 75 yatak altı hastaneleri müracaatları halinde 75 yatak olma ve kadro sayıları 25'i aşmamak şartıyla her artan 6 yatak için 1 uzman hekim kadrosu alma hakları ile
  2. Diğer özel sağlık kuruluşları ile birleşerek ilave her 16 uzman hekim kadrosunu sağlamaları halinde 50 yatak ilave alma hakları kaldırıldı.

Bu 75 yatak sayısının altındaki hastanelerden, büyümek isteyen hastanelerin önünü açan bir maddeydi. Fiziki büyüme ile başa baş noktasını yakalamayı amaçlayan tüm 75 yatak altı hastanelerin başka bir özel hastane ruhsatını bedeli karşılığı almadıkça büyümesinin yolu kapandı.

  1. Kadrolarına eklenen her uzman hekim başına 3 yatak artışı daha önceki yönetmelik değişimleri ile sınırlandırılmıştı.

Özel sağlık yatırımcılarına 23.01.2015 yılında tanınan bu hak aslında 22.03.2017 yılında Ek Madde 5 -s bendinde yapılan değişimle "birleşerek 33 uzmana dönüşmesi halinde 100 yatak ya da bir seferde 16 uzman hekimin kadroya eklenmesi halinde 50 yatak ilavesi" olarak tanımlanmak yoluyla sınırlandırılmıştı.

  1. Son yönetmelik değişimi ile mülga edilen Ek Madde 5 -s bendi ile tamamen son buldu.
  2. Yönetmeliğin 68. Madde -b bendi son cümlesi "Birleşen hastanelerden kapasitesi daha küçük olan hastanenin yatak sayısının %5'i oranında uzman hekim kadrosu ilave edilir." Hükmü ile; artık yatak artırmanın tek yolu özel hastanelerin birbirlerini satın alarak birleşmesi olupözellikle Anadolu'da hizmet sunan özel hastaneler için büyümek iyice zora girdi ve ciddi bir yatırım bütçesi de gerektiriyor... ...

  1. Küçük hastanelerin satın alınmasına teşvik getirildi.
  1. Yönetmeliğin 68. Maddesi -b fıkrasının son cümlesinde yapılan düzenleme ile "birleşen hastanelerin 75 yataktan küçük olması durumunda yatak sayısının % 15'i kadar ilave yatak verilmesi" teşvik edilmesinin küçük hastanelerin satışını cazip kılacağı düşünüldü.

Oysa arz ve talep dengelerini piyasalar belirlediği için 2008 sonrasında ve 11 yıldan sonra ilk defa yapılan ikinci bir sert planlama freniile sektörün tüm aktörleri gelecek kaygısı yaşadığı için bu teşvikte birleşmeleri cazip kılmayacak ve bu düzenleme küçük hastanelerin gelecekte var olmasını zorlaştıracak.

  1. Anadolu'daki orta ve ufak şehirler ile Şehir Hastaneleri yapılan illerde özel hastanelerin yatak artırımı yapması kolay değil...

Gelinen noktada kuarl:  "Hastanesiniz, hekiminiz var, hastanız var, yatağa ihtiyacınız var ama yatak ilavesi yapamazsınız..."

Ek 5 madde - b bendinde yapılan değişim ile ihtiyacınız olsa da özel hastane olarak yatak artırımları;

  1. " ........ve/veya ilde verilmesi hedeflenen sağlık hizmetleri, uzman tabip dağılımı ile özel hastane ve ildeki toplam yatakların kullanım oranları dikkate alınarak bakanlıkça uygun bulunması halinde izin verilebilir" denilerek,

kamu otoritesinin kendi için artırdığı her hasta yatağı,  aslında özel sağlık yatırımcısına bir kısıtlamaolacak. Özetle kamu hastanelerinde yatak sayısı artıkça özel hastaneler yatak artıramayacak.

  1. Yoğun bakım yatak sayısı, toplam yatak sayısının %30'unu aşanlardan bu maddeye uyum istendi.

Yoğun bakım yatak sayıları toplam yatak sayısının %30'unu aşanlara 2 yıl süre verilmek suretiyle süre sonunda uyum istense de hukuken mevcut oluşmuş müktesep hakların kısıtlanması olarak görülen bu uygulama 2 yılın sonunda nereye doğru evrilecek aslında bilinmiyor.

  1. Günü geldiğinde süresi mi uzayacak? Ya da o gün geldiğinde
  2. Ülke genelinde daha çok yoğun bakım yatağına ihtiyaç olursa ne olacak?
  3. Ekonomik yükü düşünülerek yoğun bakım hizmetleri Şehir Hastanelerine doğru mu yönlenecek?

Yapılan değişikliklerde gösteriyor ki;

  1. 2003 yılından bu yana Sağlıkta Dönüşüm Programının uygulanmasında özel sağlık sunucularının yatırım ve emek gücünden 15 yıldır zam vermeyerek yararlanan kamu otoritesi,
  2. Şehir Hastaneleri projeleri sonrasındaSağlık Bakanlığının üçte biri kadar eleman istihdam eden bu sektörü daraltmayı, konsolide etmeyi politika olarak belirlemiş gibi duruyor.

Unutulmamalı ki; ülkemiz sağlık hizmetlerinde hayati önemi olan ameliyatların % 50'si Özel Hastanelerde yapılmakta...