Kronik hastalıklar; sağlığımızı tehdit ediyor

Dr. Feza Şen 10 Temmuz 2019 Çarşamba, 06:57

Dünya üzerindeki ölüm nedenleri incelendiğinde "kronik hastalıklar" açısından durumun ne kadar vahim olduğu görülmekte olup Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) istatistiklerine göre her yıl 41 milyon kişi kronik hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Ve bu ölümlerin sayısı dünyadaki tüm ölümlerin %71'ine karşılık gelmekte...

Böylesine ölümcül sonuçlara yol açan "kronik hastalıklara" bir de Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) bünyesinde yer alan "Türkiye Halk Sağlığı ve Kronik Hastalıklar Enstitüsü" tarafından yapılan tanımlamaların ışığında dikkat çekmek istedik.

"Kronik hastalılar" ya da diğer bir adıyla  "bulaşıcı olmayan hastalıklar" nedir?

Sebebi bir enfeksiyona dayanmayan, bireyler arasında bulaşıcı olmayan, uzun süreli olan hatta başladıktan sonra ömür boyu süren, yavaş seyirli hastalıklara "kronik hastalıklar" diyoruz.

"KRONİK HASTALIKLAR" NELERDİR?

  1. Koroner Arter Hastalıkları, Periferik Arter Hastalıkları
  2. İnmeler,
  3. Kanserler,
  4. Kronik Obstruktif Akciğer Hastalıkları, Astım,
  5. Obezite,
  6. Diyabet olarak bilinmekte iken TÜSEB tarafından yapılan tanımlama da
  7. Demans, Alzheimer,
  8. Depresyon, Anksiyete, Psikozlar,
  9. Kronik Böbrek Hastalıkları,
  10. Kronik İnflamatuvar Hastalıklar,
  11. Kronik Gastrointestinal Sistem Hastalıkları,
  12. Kronik Hematolojik Hastalıklar ile
  13. Genetik ve metabolik kökenli kronik hastalıklarda Kronik Hastalıklar olarak kabul edilmekte...

Bu hususta yapılan önemli bir prevalans çalışması TURDEP II olup bu çalışmanın sonuçları Türkiye İstatistik Enstitüsü (TUİK) tarafından ilan edilen 2017 Türkiye nüfus istatistiklerine göre standardize edilerek değerlendirildiğinde;  Türkiye'de 20 yaş ve üzeri yetişkin nüfus içinde 8.5 milyon kişinin diyabet, 15.8 milyon kişinin hipertansiyon ve 17.5 milyon kişinin de obezite nedeniyle çeşitli sağlık sorunlarına maruz kaldığı anlaşılmaktadır.

"KRONİK HASTALIKLARDAN" NASIL KORUNABİLİRİZ?

Risk faktörlerini genetik olanlar dışında metabolik olanlar ve davranışsal olarak sınıflandırabiliriz.

Metabolik risk faktörleri;  yüksek tansiyon (Hypertansiyon),  aşırı kilo (Obezite), yüksek kan şekeri (Diyabet) ve yüksek kan yağları seviyesi (hyperlipidemi) sayılmaktadır.

Tıbbi açıdan metabolik risk faktörlerinin oluşmasının sebebi ise davranışsal risk faktörleridir.

Davranışsal risk faktörleri ise Tütün ürünleri kullanımı, fiziksel hareketsizlik, sağlıksız beslenme, aşırı tuz kullanımı, zararlı alkol kullanımı gelmektedir.

Dünya üzerinde; yıllık ölümlerin 4,1 milyonu aşırı miktarda tuz ve sodyum alımına bağlı hastalıklar nedeni ile olmakta ve her yıl 1,6 milyon kişi de hareketsiz yaşam tarzı nedeni ile hayatını kaybetmektedir.

Kronik hastalıklardan korunmak için

  1. Sağlıklı beslen,
  2. Düzenli fiziksel aktivite yap, 
  3. Aşırı tuz kullanma,
  4. Tütün ve alkolden uzak dur.